2016#1 (23 februari 2016)

ISBN 9789462982925
bestel los | neem een abonnement | download de pdf (voor abonnees)

 

00) proef 2 (lowres)-page-001

REDACTIONEEL
door Merlijn Olnon

KLASSIEK
Bye-bye, Greeks: de metamodernistische renaissance van het antieke Rome
door David Rijser

Een opmerkelijke reeks boeken over het antieke Rome laat zien dat er een nieuwe fase van de Europese cultuurgeschiedenis aanbreekt: niet meer de Grieken, maar de Romeinen zijn het klassieke klankbord voor de vroege eenentwintigste eeuw. Waarom?

  • Mary Beard, SPQR: A History of Ancient Rome (Profile Books, 2015).
  • Tom Holland, Dynasty: The Rise and Fall of the House of Caesar (Doubleday, 2015).
  • Sallustius (vert. Vincent Hunink), Bederf van binnenuit: Crisis in Rome (Athenaeum, 2015).
  • Greg Woolf, Rome: An Empire’s Story (Oxford University Press, 2012).
  • Ronald Syme, The Roman Revolution (Oxford University Press, 1939; 2002).

SOCIOLOGIE
De lichtstad als laboratorium
door Pieter van den Blink

Het voornemen om het recent verschenen Les nuits parisiennes van Antoine de Baecque te bespreken, werd – zacht gezegd – ingehaald door de feiten van de nacht van 13 november 2015. De politieke en sociale werkelijkheid van de banlieue drong die nacht in een orgie van geweld het Parijse nachtleven binnen. Pieter van den Blink bespreekt twee recente titels die licht werpen op het waarom, en die de toekomst heel verschillend tegemoet zien: de een met vertrouwen, de ander zeer somber.

  • Andrew Hussey, The French Intifada: The Long War between France and its Arabs (Faber & Faber, 2014).
  • Luuk Slooter, The Making of the Banlieue; An E thnography of Space, Identity and Violence (nog niet gepubliceerde dissertatie; Universiteit Utrecht & École des hautes études en sciences sociales, Parijs).

GESCHIEDENIS
De verbroken geschiedenis van Wroclaw
door Siegfried Huigen

Tot 1945 was het Poolse Wrocław een Duitse stad: Breslau. Radicale ‘reparatiepogingen’ na de Tweede Wereldoorlog hebben de stad van zijn oude identiteit ontdaan en zijn oude bewoners op pijnlijke wijze de laan uit gestuurd. Na decennia van ‘polonisatie’ wordt de laatste jaren getracht het gat in de geschiedenis te dichten.

  • Gregor Thum, Uprooted: How Breslau Became Wrocław During the Century of Expulsions (Princeton 2011).

HERLEZEN
Bezermers tijdloze vraagbaak
door Henk Kern

Niet voor de historische sensatie, wel voor de broodnodige feiten over Rusland kan de lezer nog altijd uitstekend terecht bij de klassieker van J.W. Bezemer, onlangs herzien en uitgebreid door Marc Jansen.

  • J.W. Bezemer en Marc Jansen, Een geschiedenis van Rusland, van Rurik tot Poetin (tiende herziene en vermeerderde druk; Van Oorschot, 2015).

GESCHIEDENIS
Joodse familiegeschiedenis: de struikelstenen van de literaire non-fictie
door Marja Vuijsje

‘Zowel in de herdenkingscultuur als in de literaire non-fictie heerst een enorme honger naar persoonlijke verhalen om de catastrofe die Holocaust is gaan heten voelbaar te maken,’ constateert Marja Vuijsje, die in 2012 Ons kamp schreef, over haar eigen Joodse familie. Drie voorbeelden onderstrepen hoe verscheiden die Joodse levens eruitzagen.

  • Ian Buruma, Their Promised Land; My Grandparents in Love and War (Penguin Random House, 2016); Nederlandse vertaling: Hun beloofde land: Mijn grootouders in tijden van liefde en oorlog (Atlas Contact, 2016).
  • Wim Willems en Hanneke Verbeek, Hier woonden wij: Hoe een stad zijn joodse verleden herontdekt (Prometheus, 2015).
  • Joosje Lakmaker, Voorbij de Blauwbrug: Het verhaal van mijn joodse grootvader (Wereldbibliotheek, 2008).

POLITIEKE FILOSOFIE
Michel Foucault en de neoliberale verleiding
door Rik Peters ( in samenwerking met deFusie )

Is het terecht dat Foucault vaak als boegbeeld van de linkse revolutie wordt opgevoerd? Zijn houding tegenover het neoliberalisme was op zijn minst optimistisch.

  • Daniel Zamora, red. Critiquer Foucault: Michel Foucault, les années 1980 et la tentation neoliberale (Aden, 2014); Engelse vertaling: Foucault and Neoliberalism
    (Polity, 2015).

POLITIEKE FILOSOFIE
Meester op de korte baan
door Rob Hartmans ( zie voor de voetnoten hier )

Onlangs verscheen het slotdeel van Isaiah Berlins geselecteerde brieven – de drieduizend pagina’s vormen nog maar een vijfde van zijn complete correspondentie. De Russisch-Joodse filosoof die Engelsman werd, laat zich erin kennen als een erudiet en zeer onderhoudend schrijver, die naast zijn ideeën ook graag roddels deelde.

  • Isaiah Berlin, Flourishing: Letters 1928-1946 (red. Henry Hardy; Chatto & Windus, 2004).
  • id., Enlightening: Letters 1946-1960 (red. Henry Hardy & Jennifer Holmes (Chatto &
    Windus, 2009).
  • id., Building: Letters 1960-1975 (red. Henry Hardy & Mark Pottle (Chatto & Windus, 2013).
  • id., Affirming: Letters 1975-1997 (red. Henry Hardy & Mark Pottle (Chatto & Windus, 2015).

HET BOEKENBEDRIJF
De uitgeverij als vluchtheuvel
door Maarten Asscher ( lees de ingekorte voorpublicatie op Boekblad )

Je zou op dit moment in West-Europa een uitgeverij willen hebben die opkomt voor het vrije woord dat de grote vluchtelingenstroom onze kant op heeft geleid.

  • Willem van Toorn, Emanuel Querido, 1871-1943: Een leven met boeken (Querido 2015).

GESCHIEDENIS
De tijd en zijn beul
door Arthur Eaton

‘Het onderwerp van de geschiedschrijving is tijd.’ Dat schrijft historicus Jacques Le Goff (1924-2014) aan het begin van zijn zwanenzang, die in september in het Engels verscheen onder de titel Must We Divide History Into Periods? Vlak na de publicatie van de Franse editie overleed de auteur.

  • Jacques Le Goff (vert. Malcolm DeBevoise), Must We Divide History Into Periods? (Columbia University Press, 2015).

ARCHITECTUUR & STEDENBOUW
Ogen op straat
door Tracy Metz

Het eerste hoofdstuk van het beroemde boek van stadschroniqueur en activiste Jane Jacobs heet ‘The Peculiar Nature of Cities’, zeg maar: de eigenaardige aard van steden. Daarvan gaan het eerste, tweede en derde deel allemaal over de stoep. Terecht natuurlijk, want de stoep – net als pleinen, maar er zijn meer stoepen dan pleinen – is als circulatie-, speel- en ontmoetingsruimte het kloppend hart van de stad.

  • Eric van Ulden, Daniel Heussen en Sander van der Ham, De stoep: ontmoetingen tussen huis en straat (nai010 Uitgevers, 2015).
  • Jane Jacobs, Death and Life of Great American Cities (Random House, 1961);  Nederlandse vertaling: Dood en leven van de grote Amerikaanse
    steden (SUN, 2009).

BIBLIOTHEEK
Kyujanggak: bibliotheek, onderzoeksinstituut, academie en uitgeverij (de koninklijke bibliotheek van Seoul)
door Boudewijn Walraven

De juiste omgang met boeken: je netjes aankleden voor je aan de lectuur van de klassieken begint, rechtop zitten, en boeken niet gebruiken als hoofdkussen of om muggen mee dood te slaan.

KORT
Elf opmerkelijke titels uit binnen- en buitenland
door Harold Polis, Esther Wils, Willem Otterspeer, Harry van Dalen, Dorrit van Dalen, Arjen Mulder, Frans W. Saris, Maarten Hajer en Siegfried Huigen

  • Bas van Putten, Alles moest anders: Biografie van Peter Schat (De Arbeiderspers, 2015).
  • Dirk Leyman, Lezen, een gebruiksaanwijzing: De wereldliteratuur in vijftig  personages (Polis, 2015).
  • Carel Peeters, De cultuur van de paradox (De Harmonie, 2015).
  • Gabriel Zucman, The Hidden Wealth of Nations: The Scourge of Tax Havens,  voorwoord van Thomas Piketty (University of Chicago Press, 2015).
  • Samir Ali, Arabic Literary Salons in the Islamic Middle Ages: Poetry, Public Performance and the Presentation of the Past (University of Notre Dame Press Indiana, 2010).
  • Peter Wohlleben, Das geheime Leben der Bäume: Was sie fühlen, wie sie kommunizieren. Die Entdeckung einer verborgenen Welt (Ludwig Verlag, 2015).
  • Andrea Wulf, The Invention of Nature: Alexander von Humboldt’s New World (Knopf, 2015).
  • Keller Easterling, Extrastatecraft: The Power of Infrastructure Space (Verso, 2014).
  • Winy Maas, Ulf Hackauf & Adrien Ravon (red.) Barba: Life in a Fully Adaptable Environment (nai010 publishers, 2015).
  • Jonny Steinberg, A Man of Good Hope (Alfred Knopf, 2015).
  • Marja Vuijsje, Het rijbewijs van Nematollah: Een migratiegeschiedenis (Atlas Contact, 2015).

NATUURWETENSCHAPPEN
Lost City
door Frans W. Saris

Oceanografen hebben waarschijnlijk de kraamkamers van het leven op aarde ontdekt. Op de zeebodem in het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan, op het Atlantis-gebergte, staan torenhoge schoorstenen. Hierin reageren waterstof en CO2 tot formaldehyde, methanol, methaan en legio andere organische moleculen, de fundamentele bouwstenen van het leven. Wij kunnen van de natuur leren hoe CO2 te recyclen in plaats van het uit onze schoorstenen en uitlaatpijpen zomaar de atmosfeer in te blazen of het te begraven.

  • Nick Lane, The Vital Question: Energy, Evolution and the Origins of Complex Life
    (Norton, 2015).
  • Nick Lane, Life Ascending: The Ten Great Inventions of Evolution (Norton, 2010).

ETHIEK
Het hemd en de rok: de blinde vlek van het altruïsme
door Jan-Hendrik Bakker

Het algemeen nut hoort voorrang te krijgen op het eigen belang, stelt de ethiek. Maar een dergelijk rationeel standpunt gaat zowel voorbij aan de menselijke behoefte om te beschermen wat hem nabij is, als aan de uitwassen van het altruïsme – want die bestaan.

  • Larissa MacFarquhar, Strangers Drowning: Grappling with Impossible Idealism, Drastic Choices and the Overpowering Urge to Help (Allen Lane, 2015).

OP KOMST
Europeanen zonder eigenschappen, interview met Olivier Boehme
door Esther Wils

In maart verschijnt bij Uitgeverij Polis Europa: een geschiedenis van grensnaties, een studie van historicus Olivier Boehme. In zijn werk komen politieke, maatschappelijke,
sociaalhistorische en culturele dimensies samen. De relevantie ervan voor het actuele debat is niet mis te verstaan: in zijn nieuwste boek wordt door middel van diepgravende historische arbeid een veronachtzaamd ideaal afgestoft, onder het motto van Thomas Mann: ‘Aber Mittlertum selbst ist Geist.’

  • Olivier Boehme, Europa: een geschiedenis van grensnaties(Uitgeverij Polis, maart 2016)

OP KOMST
keuze van de redactie
door Merlijn Olnon en Esther Wils

  • Elias Canetti, Het boek tegen de dood (De Arbeiderspers, april 2016).
  • Konstantin Paustovski, Goudzand: Verhalen, dagboeken en brieven (Van Oorschot, juni 2016).
  • Mathieu Lommen, Het boek van het gedrukte boek (AUP, maart 2016).
  • Kristine Groenhart, Meisjesboeken van weleer (Querido, mei 2016).
  • Rebecca J. Compton, Adoption Beyond Borders: How International Adoption Benefits Children (OUP, maart 2016).
  • Tiffany Jenkins, Keeping Their Marbles; How the Treasures of the Past Ended Up in Museums – And Why They Should Stay There (OUP, mei 2016).
  • Simon Harvey, Smuggling: Seven Centuries of Contraband (Reaktion Books, maart 2016).
  • Maurizio Viroli, How to Choose a Leader: Machiavelli’s Advice to Citizens (Princeton University Press, maart 2106).
  • Frans de Waal, Are We Smart Enough to Know How Smart Animals Are? (W.W. Norton, april 2016).
  • Frederic C. Rich, Getting to Green; Saving Nature: A Bipartisan Solution (W.W. Norton, april 2016).
  • René F.W. Diekstra, Zelfdoding (AUP, mei 2016).
  • Jan Meerdinkveldboom, Ineke Rood en Ad Kerkhof, Handleiding suïcidaal gedrag bij jongeren (Boom, april 2016).
  • DNBg 2016#2 en DBNg 2016#3.