Losing our mind

Door Arthur Eaton, filosoof en psycholoog. Hij is als promovendus verbonden aan University College London. Daarnaast werkt hij als schrijver en illustrator.


Een gesprek met George Makari

Essay uit DBNg 2016#3

general headshot
Foto: Dominique Nabokov

George J. Makari is psychiater, historicus en psychoanalyticus. Hij is hoogleraar aan Weill Cornell Medical College en directeur van het Institute for the History of Psychiatry aan Cornell. Hij woont en werkt in New York. Zijn eerste boek, Revolution in Mind, wordt gezien als de kroon op de zogenaamde Freud Wars – een jarenlange discussie in de academische wereld over de zin of onzin van de psychoanalyse. In dat boek liet Makari zien dat de psychoanalyse niet door Freud alleen werd uitgevonden en dat zijn ideeën een synthese waren van bestaande concepten. Makari wist de schoonheid en de bruikbaarheid van psychoanalytische concepten te bewaren, terwijl hij toegaf dat het ontstaan van de psychoanalytische beweging lastig te duiden was. Het boek won verschillende prijzen en ontving lof van zowel voorstanders als critici van de psychoanalyse. De Amerikaanse schrijver Paul Auster schreef: ‘George Makari heeft niets minder dan een geschiedenis van de moderne geest geschreven.’ Kort geleden verscheen Makari’s tweede boek, Soul Machine – hij noemt het een prequel – waarin hij de geschiedenis van de geest verder terug in de tijd traceert. Het is een indrukwekkend relaas dat laat zien dat de geest werd geboren uit intellectuele debatten over de verbinding tussen lichaam en ziel, in het Europa van de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw. Een van de hoofdrolspelers in het verhaal is filosoof en arts John Locke. Makari laat zien dat de discussie zich in de tijd vóór Locke concentreerde op de verbinding tussen een immateriële ziel en een stoffelijk lichaam. Locke creëerde een derde categorie: de ‘mind’ – een stoffelijk deel van de ziel dat net als het lichaam ziek of gezond kan zijn. Zo werd Locke een van de ‘founding fathers’ van de geestelijke gezondheidszorg.  Makari besteedt uitvoerig aandacht aan de problematische vertalingen van het woord mind. In Frankrijk werd het afwisselend l’âme en esprit; in Duitsland Geist, of toch Seele. Hier houden we het maar bij ‘geest’.

Ik sprak met George Makari over de geest in een cafeetje in Bloomsbury, Londen. Hij kiest zijn woorden met zorg, houdt niet van elektronische opnameapparatuur en aait de lucht terwijl hij praat.

* Abonnees lezen verder. Neem ook een abonnement! *

Bent u al abonnee, maar ziet u hieronder niet waarvoor u kwam? Logt u dan eerst even in via 'Online toegang' in het menu hierboven?