Menselijkheid in het robottijdperk

Begin deze maand maakte de ING-bank bekend dat zij ondanks een recordwinst ruim vijftien procent van het personeelsbestand zal schrappen. Toenemende digitalisering maakt die stap volgens de ING zowel noodzakelijk als mogelijk, waarmee de bank meegaat in de trend die software-ondernemer Martin Ford op populairwetenschappelijke wijze probeert te duiden. De ‘opmars van robots’ en andere informatietechnologie is een feit, maar hoe ermee om te gaan? In ieder geval niet door ons zonder meer mee te laten voeren op deze golf. Door Cees Zweistra.

De antwoorden op die vraag lopen sterk uiteen, van zeer kritisch (bijvoorbeeld schrijver Nicholas Carr, populair-filosoof Evgeny Morozov en filosoof-psycholoog Sherry Turkle) tot lyrisch-utopisch (zoals bijvoorbeeld Google’s Eric Schmidt). Grofweg kan gezegd worden dat de critici technologie zien als een belangrijke sociale en politieke macht, terwijl de utopisten technologie vooral beschouwen als een instrument waarmee de efficiëntie waaraan westerse economieën hun welvaart te danken hebben, verder vergroot kan worden. Omdat hij technologie uiteindelijk niet kritisch kan (of wil) benaderen, behoort Ford tot die laatste groep. Dat heeft nogal wat consequenties voor de geloofwaardigheid van zijn boek.


Essay uit dBNg 2016#5


* Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement! *

Lees verder

‘Making sense of an overheated world’

Nu het werk van zijn onderzoeksgroep in het kader van het interdisciplinaire onderzoeksproject ‘Overheating: The three crises of globalisation. An anthropological history of the early 21st century’ (European Research Council 2011 advanced grant) voltooiing nadert, weet Thomas Hylland Eriksen het zeker: zonder verregaande interdisciplinaire samenwerking op alle niveaus van onderwijs en onderzoek zal de mensheid er hoe dan ook niet in slagen de drie gelijktijdige crises van de globalisering – de economische, de culturele en de klimatologische – het hoofd te bieden. Een kritiek op kennisdomeinen en de academia, én een vurig pleidooi voor radicale interdisciplinariteit en maximale interactie tussen wetenschap, kunst en maatschappij; niet toevallig ook het credo van de Nederlandse Boekengids, door Thomas Hylland Eriksen:

We earthlings of the early 21st century live in an overheated world, a planet characterised by accelerated change. Never before has humanity placed its stamp on the Earth in ways even remotely comparable to the situation today. Global human domination is such that the scientists Paul Crutzen and Eugene Stoermer proposed, already in the 1980s, to name the current geological era the ‘Anthropocene’, based on the realisation that humanity had placed its indelible stamp on the whole planet. If this nomenclature is officially adopted, the Holocene (which began just after the last Ice Age, 11,500 years ago) becomes a very brief interlude in the history of the planet. Be this as it may, we live in an era which, since the onset of the industrial revolution in Europe, is marked by human activity and expansion in unprecedented ways.


Essay uit dBNg 2016#5

 


* Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement! *

Lees verder

Onkunde, onbegrip en onbehagen: Turkije in Nederland nu

De vierhonderd jaar oude betrekkingen tussen Nederland en Turkije waren nog nooit zo nauw als nu, en nog nooit zo slecht. We zien een re-actualisatie van middeleeuwse vijandbeelden en cliché’s die het zicht op de culturele en politieke realiteit belemmeren. Dit betekent een gevaar voor onze samenleving en leidt tot onnodig veel spanningen tussen de ‘echte’ Nederlanders en de niet minder echte Turkse Nederlanders. Wat is er toch aan de hand? Een pleidooi tegen snelle meningen en reacties en voor kennis en onderzoek. Door Alexander H. de Groot.

Waar, is de vraag, ging het de afgelopen jaren dan mis met de aloude Nederlands-Turkse vriendschap? Meer dan in de betrekkingen op zich of de ontwikkelingen in Turkije, was dat bij de ontwikkelingen binnen de EU en Nederland. Het is redelijk noch verstandig om het eeuwenoude streven naar aansluiting bij het Westen en ‘Europa’ van de Turken ongegrond te verklaren op basis van gebrekkige historische feitenkennis en binnenlandspolitieke preoccupaties. Bovendien… of de Turken nu wel of niet thuishoren in dit deel van de wereld, ze zijn er allang, als landgenoten. Het laat zich aanzien dat het eerder loont ze beter dan slechter te begrijpen.


Essay uit dBNg 2016#5

  

  


* Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement! *


Lees verder

Hitlers program

door Arnold Heumakers


NG-2006-50-5 Portret Hitler het raam uit, anoniem, 1945

Essay uit dBNg 2016#5

  • hitler_cmykMein Kampf. Eine kritische Edition, bezorgd door Christian Hartmann, Thomas Vordermayer, Othmar Plöckinger & Roman Töppel. (Institut Für Zeitgeschichte 2016) 2 dln., 1966 blz. (bestel)

 

 

De nieuwe Duitse editie van Mein Kampf die begin dit jaar verscheen heeft in de Nederlandse pers opvallend weinig aandacht gekregen. Hoe komt dat, en is het terecht?

Het feit dat Mein Kampf voor het eerst sinds 1945 weer legaal kon verschijnen, werd uiteraard wel als nieuwsfeit gemeld. Maar veel recensies zijn er bij mijn weten niet gekomen, terwijl dat bij andere klassiekers doorgaans wel het geval is. Misschien is het ongepast Mein Kampf een klassieker te noemen. Hoe moeten we het dan noemen? Met die vraag zou een recensie zich kunnen bezighouden. Waarom hebben de recensenten het in meerderheid laten afweten? Aan gebrek aan belangstelling voor Hitler, het nazisme en de Tweede Wereldoorlog kan het niet gelegen hebben. Over deze onderwerpen verschijnen er nog artikelen genoeg, ook in de kranten, onder meer naar aanleiding van de recente Hitler-biografieën van Volker Ulrich en Peter Longerich.

Mogelijk heeft men over Mein Kampf in Nederland gezwegen omdat het boek hier, anders dan in Duitsland, nog altijd verboden is. In het recente verleden zijn enkele antiquaars aangeklaagd op basis van artikel 137e van het Wetboek van Strafrecht (dat discriminatie en aanzetten tot haat en geweld verbiedt) omdat zij een exemplaar van Mein Kampf te koop aanboden. In Duitsland is de verkoop nooit verboden; het boek verscheen alleen niet in een nieuwe uitgave omdat de deelstaat Beieren, sinds 1945 in het bezit van het copyright, dat niet toestond. Sinds 1 januari 2016 is dat copyright vervallen, dus wie maar wil kan Mein Kampf opnieuw uitgeven.

Het Institut für Zeitgeschichte in München is iedereen voor geweest door met een monumentale ‘kritische editie’ te komen. Tegen de tweeduizend bladzijden dik, voorzien van meer dan drieduizend voetnoten en ruim vijf kilo zwaar, is het een uitgave geworden die niet snel in omvang, degelijkheid en gewicht overtroffen zal worden. In Duitsland vloog het boek de winkel uit, mijn exemplaar behoort al tot de vierde druk. Om hoeveel exemplaren het in totaal gaat weet ik niet, maar die komen nog eens bovenop de ruim twaalf miljoen die vóór en tijdens het Derde Rijk zijn verspreid, onder meer als huwelijksgeschenk van staatswege. Wanneer we ook alle vertalingen meerekenen, evenals de digitale versies die vrij op internet te downloaden zijn, komen we ongetwijfeld uit op een voor boeken astronomisch te noemen getal. Des te merkwaardiger dat bijna niemand in ons land de moeite genomen heeft om dit ongehoorde succesnummer, nu er een actuele aanleiding toe bestaat, eens zelf te lezen en te bespreken.

* Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement! *


Lees verder

Het Vietnam van Viet Thanh Nguyen, door John Kleinen

Over geen enkele Amerikaanse oorlog en de gevolgen daarvan zijn meer boeken geschreven en films gemaakt dan over de Vietnamoorlog. En toch zijn we er nog lang niet over uitgeschreven en -gefilmd. Terecht, getuige het verrassende werk van Viet Thanh Nguyen.

Essay uit dBNg 2016#5, door John Kleinen
Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement!


  • nguyen-1Viet Thanh Nguyen, The Sympathizer (Grove Press 2016), 384 blz.
  • nguyen-2Viet Thanh Nguyen, Nothing Ever Dies: Vietnam and the Memory of War (Harvard University Press 2016), 384 blz.


Lees verder

Schuld en onschuld in postkoloniaal Nederland, door Remco Raben

rp-p-ob-205-920-de-wraak-van-een-zwarte-man-michelet-1876-1890Voor wie dacht dat Nederland zijn koloniale verleden wel zo’n beetje achter zich had gelaten, zijn het verrassende tijden. In plaats van het onaangeroerd weg te laten zakken in een steeds verder verleden, bevraagt een nieuwe generatie postkoloniale Nederlanders de koloniale nalatenschap juist met steeds meer verve. Tot groeiend begrip en onbegrip. Met hun verdiensten en gebreken wijzen twee belangrijke recente bijdragen aan het debat ons wellicht de richting voor een volgende stap.

Essay uit dBNg 2016#5, door Remco Raben
Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement!


  • omslag_Roofstaat.indd Ewald Vanvugt, Roofstaat. Wat iedere Nederlander moet weten (Nijgh & Van Ditmar 2016), 856 blz.
  • wekkerGloria Wekker, White Innocence: Paradoxes of Colonialism and Race (Duke University Press 2016), 240 blz.


Lees verder

Auke Hulst over verval in Amerika

Wie leeft tussen de overblijfselen van een beter verleden, gelooft graag een charlatan die een terugkeer naar datzelfde verleden belooft.

Essay uit DBNg 2016#5, door Auke Hulst
Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement!


  • Matthew Christopher, Abandoned America: Dismantling The Dream, Carpet Bombing Culture 2016, 24 blz.
  • Jordy Meow, Abandoned Japan, JonGlez Publishing 2015, 256 blz.
  • Matthew Christopher, Abandoned America: The Age of Consequence, JonGlez Publishing 2014, 240 blz.

christopher-1 meow christopher-2


Lees verder