Voorbij fort Europa

De vluchtelingencrisis is niet voorbij, maar min of meer uit het zicht verdreven. Met hulp van autocratische landen worden vluchtelingen op afstand gehouden. Maar de Europese Unie betaalt een hoge prijs voor deze manier van optreden, stellen Henk van Houtum en Leo Lucassen.

In het felle en nog niet uitgewoede debat over de begrenzing van de EU hebben grensonderzoeker Van Houtum en migratiehistoricus Lucassen zich afzonderlijk en soms samen flink geroerd, met ingezonden stukken, optredens voor radio en tv en tientallen lezingen. Ze gingen de strijd aan met wat ze beschouwen als misvattingen, misleiding en onterechte angstbeelden en stelden een opener houding tegenover migranten voor. In oktober verschijnt hun boek Voorbij Fort Europa, waarin ze de crisis in haar historische context plaatsen, de ontwikkelingen van de afgelopen tijd analyseren en een alternatieve visie presenteren. Door Addie Schulte.

Ieder van de twee heeft een eigen benadering van het onderwerp. Henk van Houtum, hoofd van het Centre for Border Research van de Radboud Universiteit in Nijmegen en hoogleraar Interdisciplinary Border Studies aan de University of Eastern Finland, stelt vooral fundamentele vragen over de rechtvaardigheid of onrechtvaardigheid van grenzen en ziet de omgang met migranten duidelijk ook als een mondiale en morele kwestie. En hij benadrukt in zijn boek Grensland (2013) dat grenzen politieke constructen zijn. Leo Lucassen, directeur onderzoek van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in Amsterdam en hoogleraar Global Labour and Migration History aan de Universiteit Leiden, is naar eigen zeggen ‘meer technocratisch’ ingesteld. Hij hanteert vooral de geschiedkundige aanpak, zoals eerder met zijn broer Jan in het boek Winnaars en verliezers (2011) over migratie in Nederland.


Interview uit dBNg 2016#4 


* Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement! *


Lees verder

Het complot tegen de natie – interview met Thierry Baudet

Thierry Baudet (1983) is historicus, jurist en schrijver. Hij publiceerde acht boeken, waaronder De aanval op de natiestaat (2012) en Oikofobie (2013). In 2016 werd zijn denktank Forum voor Democratie (FvD) omgedoopt tot een politieke partij met Baudet als voorman. Hij is euroscepticus, voorstander van een Nexit en fel gekant tegen wat hij het ‘cultuurmarxisme’ noemt. In zijn woorden: ‘Dat is de variant van het marxisme die de “Verelendung”, waar uiteindelijk de wereldrevolutie uit voort zou moeten komen, niet langer verwacht van het economisch systeem en daardoor deze vervreemding via de cultuur wil realiseren’. Tegen deze schimmige vijand trekt Baudet nu ten strijde.

Nederland is volgens Baudet ziek en lijdt aan een aandoening die hij ‘oikofobie’ noemt. Deze afkeer van de oikos – het thuis, het eigene – beschouwt hij als een tragedie die het resultaat is van een jarenlange campagne van haatdragende elites. ‘Oikofobie is een normaal stadium waar pubers doorheen gaan’, schrijft hij, ‘maar in het Westen is deze geesteshouding sinds de Tweede Wereldoorlog het culturele, politieke en intellectuele debat gaan beheersen’. Baudet werpt zich op als verdediger van de westerse beschaving: haar tradities, haar natiestaten en haar esthetiek. Daarbij heeft hij een onwrikbaar vertrouwen in het ‘gezonde volksgevoel’. Met een partijprogramma dat een radicale democratisering voorstaat hoopt hij de huidige elites omver te werpen: ‘De bevolking heeft gelijk als het gaat over massale immigratie, de Europese Unie en het sluiten van grenzen’. Ik wilde het met hem hebben over zijn filosofische achtergrond en de belangrijkste thema’s in zijn werk – de ideeën achter de standpunten. Door Arthur Eaton.


Interview uit dBNg 2017#1 (Dit interview verschijnt zij-aan-zij met dit essay over Thierry Baudet en de erfenis van de jaren dertig door Rob Hartmans. Beide bijdragen kwamen geheel onafhankelijk van elkaar tot stand.)


Raoul Hausmann, The Spirit of Our Time – Mechanical Head (1919)

[Arthur Eaton] Een vriendin van mij stelt zich de hemel voor als een bruine kroeg waar achterin een bandje speelt. Aan de bar zit een aantal dode denkers met wie je een borreltje mag drinken voordat je door de achterdeur het grote niets tegemoet gaat. De vraag is natuurlijk: met wie zou jij graag aan de bar een laatste borreltje drinken? En – niet onbelangrijk – welk bandje speelt er?

Nederland Den Haag 01-10-2016 Thierry Baudet Forum voor Democratie Foto www.marcobakker.com
Foto: Marco Bakker

[Thierry Baudet] [Lacht] Dat is een leuke vraag, maar ik vind het moeilijk om hem te beantwoorden. Voordat ik aan mijn oeuvre begon had ik allerlei voorstellingen over de mensen achter de boeken. Nu ik zelf wat geschreven heb, en mensen ontmoet heb die boeken hebben geschreven, besef ik dat het beste van de mensen in de boeken zelf zit. Mijn werk is rijker dan ik als gesprekspartner ben. Ik schiet als mens hopeloos tekort – maar in mijn werk transformeer ik dat tot iets betekenisvols. De mensen met wie ik het liefst een biertje drink zijn gewone mensen met wie ik het kan hebben over het gewone leven.

[AE] Is schrijven voor jou een eenzame bezigheid? Ben je niet in dialoog als je schrijft?

[TB] Schrijven is een monoloog. Ik kan het niet beter zeggen dan ik het kan opschrijven. Neem bijvoorbeeld mijn roman: ik beschouw dat echt als een heel goed boek, een werk dat een belangrijke plek inneemt in de westerse literatuur. Vorige week werd ik erover geïnterviewd. Dan voel ik me erg verdrietig over mijn antwoorden. Ik slaagde er niet in om mijn boek goed samen te vatten. Later denk ik dan: literatuur valt ook niet samen te vatten – daar is het literatuur voor.

[AE] Dat wordt nog lastig in de politiek. Dat is een orale kunst.

[TB] Ik ben ook niet de politiek ingegaan omdat ik het zelf zo leuk vind. Ik ben de politiek ingegaan omdat ik het niet langer kan aanzien.

* Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement! *


Lees verder

Welterusten, mijnheer de President, door Arthur Eaton (met Charles Strozier)

credit-donnelly-marksDe meeste biografen geven voortdurend psychologische verklaringen voor het handelen van hun onderwerpen – ze beschouwen deze alleen niet als zodanig. Zo niet psychohistoricus Charles Strozier. Een gesprek over zijn fascinatie voor Lincoln (en zijn alter ego ‘Gay Lincoln’).

Essay uit dBNg 2016#6, door Arthur Eaton
Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement!


  • img_9202Charles B. Strozier, Your Friend Forever, A. Lincoln (Columbia University Press 2016), 352 blz.


Lees verder

Setting Lincoln straight, by Arthur Eaton (with Charles Strozier)

credit-donnelly-marksMost biographers make psychological judgments about their subjects all the time – they simply don’t recognize them as such. Not psychohistorian Charles Strozier. A conversation.

by Arthur Eaton


Essay from dBNg 2016#6

  • Charles B. Strozier, Your Friend Forever, A. Lincoln (Columbia University Press 2016), 352 blz. (bestel)

img_9202Charles B. Strozier – Chuck – lives on a leafy street in Brooklyn, New York City. My girlfriend and I visited him on a sunny morning in October. I agreed to speak with him about his latest book on the friendship between Abraham Lincoln and Joshua Speed – Your Friend Forever. Strozier is a psychohistorian, which means that he writes history using insights from psychology. He has written about a wide range of topics, such as Christian fundamentalism in the United States, and survivors of the 9/11 attacks. His first book, Lincoln’s Quest for Union, was an acclaimed analysis of Abraham Lincoln’s inner life. And his work has been nominated for a Pulitzer Prize on two occasions. Strozier practices psychoanalysis in a second office downtown, but here in Brooklyn is “where the magic happens”. A portrait of his late father, also a well-known academic, looks out for him – and possibly down on him – from one of the walls of his otherwise book-lined study. Surrounding his father are five poster-size reproductions of the covers of his books. Whenever he mentions one of them during our conversation, he proudly points at the cover.

abraham-lincoln joshua-speed

Psychohistory has been a contested field for as long as it has existed. Historians are skeptical because psychohistorians focus on topics and questions that they consider unknowable – the subjectivity of historical figures; psychologists, in turn, have questioned the possibilities of applying psychological theories to people who cannot speak back, who are often, in fact, dead. But psychohistory has produced a number of very beautiful and sensitive works of scholarship, and Chuck is one of its greatest living representatives. By empathically engaging with his subjects, as he does with his patients in Manhattan, Strozier brings his characters to life – gives them texture and psychological depth. Strozier’s latest book, Your Friend Forever, looks into the much discussed relationship between Abraham Lincoln and his best friend, the businessman Joshua Speed. In a difficult period of his life – when he was young, poor and mourning the death of his first love, the future President spent four years of his life living in a room with Speed. This fact has spurred the imagination of many students of Lincoln’s life. Strozier’s latest book looks into this relationship closely. The following interview is a condensed version of a heavily caffeinated discussion about Abraham Lincoln, biography and psychoanalysis.


Lees verder