De rivier, de hond en de winnaar

Op 9 november wordt de ECI Literatuurprijs uitgereikt aan een van de zes auteurs die met recent werk op de shortlist staan. Maartje Amelink bespreekt hier alle zes de titels, haar persoonlijke top drie wat uitgebreider, inclusief de wat haar betreft beoogde winnaar. Door Maartje Amelink.


Lees verder

De piramide en de boom: het uitgeefconcern en de literaire uitgeverij

Uitgeverijen lijken geobsedeerd door wat de toekomst voor ze in petto heeft. Iedere nieuwe technologische ontwikkeling brengt de sector opnieuw in verwarring, terwijl de uitgeverij aan haar reeds vijfhonderd jaar durende geschiedenis toch het nodige zelfvertrouwen zou kunnen ontlenen. Wat schort er aan het zelfbeeld van de uitgeverij? Door Maarten Asscher.


Lees verder

Wat is een klimaatroman?

Het klimaatprobleem is nauwelijks een thema in de hedendaagse literatuur. Is dat ondanks de actualiteit en onvoorstelbare omvang ervan, of is deze afwezigheid daar juist aan te wijten? Wat bindt en onderscheidt de schaarse voorbeelden van klimaatfictie en -poëzie? Fiep van Bodegom ging op onderzoek uit. Door Fiep van Bodegom.


Lees verder

Een als emancipatie vermomde stap achteruit

Begin mei verscheen bij Atlas Contact de bloemlezing Queer, waarin 44 LHBT-hoogtepunten uit de naoorlogse literatuur van Nederland en Vlaanderen bijeengebracht worden. Bloemlezingen zijn bedoeld ter kennismaking, maar ook om de opgenomen teksten in een bepaald daglicht te stellen. In het geval van Queer is overduidelijk welk daglicht de samenstellers voor ogen hadden: alle teksten in de bloemlezing bevinden zich buiten het dominante gender- of seksualiteitsdiscours en kunnen dus gelezen worden als literatuur over queerness. Maar waarom moest er nu een bundeling komen van juist deze 44 teksten? Door Obe Alkema.


Lees verder

De waarde van waarden: schrijvers en lezers in een veranderende wereld

De schrijver is niet meer alleen schrijver, maar ook publieke intellectueel, mediapersoonlijkheid en celebrity. Via teksten, optredens en sociale media beïnvloeden auteurs politiek en maatschappij. Hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde Yra van Dijk bespreekt een reeks recente voorbeelden van zulk engagement in het licht van recent Nederlands onderzoek. Door Yra van Dijk.

Maart 2017. Het is het laatste weekend voor de verkiezingen, en vele stemmen roeren zich in het publieke debat. Opvallend is dit jaar hoeveel van die stemmen aan schrijvers toebehoren. ‘Ongevraagd advies’, geeft de Dichter des Vaderlands bijvoorbeeld in een gedicht in NRC Handelsblad: gooi je stem niet te grabbel, is de strekking van Esther Naomi Perquins vers. Een dag later in die krant politieke columns van Christiaan Weijts en Ilja Pfeijffer, en een opiniestuk over stemgedrag van schrijver Philip Huff. Op de zaterdagmiddag daarna woon ik de opnamen van Hier is… Adriaan van Dis bij, waar Hillary Mantel spreekt over geweld in heden en verleden. Zaterdag op Facebook David van Reybrouck over zijn speech in de Bundestag, en Alma Mathijsen over de Women’s March die ze die middag bijwoonde. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de 24 toekomstverhalen in het vlak voor de verkiezingen verschenen Als dit zo doorgaat, de door Auke Hukst bij Ambo|Anthos gebundelde krachten van een groep schrijvers die verontrust is over het ‘trumpisme’ en het populisme.


Essay uit dBNg 2017#2


* Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement! *

Lees verder

Kunst tussen bewustzijn en ‘onbewustzijn’

Wanneer de natuurwetenschappen zich op het terrein van de geesteswetenschappen wagen, klinkt al gauw het verwijt dat zij ‘reductionistisch’ te werk gaan. In zijn nieuwe boek Ons creatieve brein verweert Dick Swaab zich tegen dit verwijt. Een neurobioloog die in de hersenen speurt naar de fysieke bron van onze schoonheidservaring, kan nog best zelf dingen mooi vinden. Of, als zijn object de liefde betreft, zelf verliefd worden. Arnold Heumakers twijfelt er geen moment aan, maar wijst er op dat argwanende geesteswetenschappers iets anders bedoelen als zij hun collega’s uit de bètawetenschappen van reductionisme betichten. Door Arnold Heumakers.

Wat geesteswetenschappers dwarszit, is een vorm van extreme eenzijdigheid: ingewikkelde fenomenen die worden teruggebracht tot een al te simpele kern, onder verwaarlozing van alle andere aspecten. Een goed voorbeeld hiervan zijn de darwinisten die zich sinds de jaren negentig van de vorige eeuw met literatuur en kunst bezighouden. Zij kunnen vanuit evolutionair perspectief uitstekend verklaren waarom mensen verhalen vertellen, muziek maken of tekeningen vervaardigen. Verhalen versterken de empathie die onze sociale aard vereist, en net als muziek stimuleren ze de onderlinge cohesie. Beeldende kunst creëert een virtuele werkelijkheid, die we met magie en ritueel beter aankunnen dan de ongrijpbare echte werkelijkheid.


Essay uit dBNg 2017#2

   

   


* Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement! *

Lees verder

Het eigenaardige aan zwangerschap, door Daan Stoffelsen

Maggie Nelsons De Argonauten verovert na de VS nu ook Nederland. Daan Stoffelsen legt het naast Pamela Erens’ Eleven hours en een aantal andere recente boeken over de vrouwelijke ervaring, en ontdekt hoe juist dit boek overtuigt – door te blijven vragen.

Essay uit dBNg 2016#6, door Daan Stoffelsen
Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement!


  • Mnelson-enaggie Nelson, The Argonauts (Graywolf Press 2015; 2016), 160 blz. (bestel)
  • Vnelson-nlertaald als: De argonauten (Atlas Contact 2016; vert. Nicolette Hoekmeijer), 176 blz. (bestel)
  • Perensamela Erens, Eleven Hours (Tin House Books 2016), 176 blz. (bestel)

 


Lees verder