2020#3 (juni-juli)



ISBN 9789492476289
bestel los | neem een abonnement | download hier de pdf 🔒


Samuel Vriezen De politiek van het niet weten: op zoek naar solidariteit op anderhalve meter
Pouwel Slurink De meeste mensen deugen, enigszins
Caroline Drieënhuizen Visies op het Nederlandse koloniale rijk
Michiel Leezenberg Totalitaire walm of geest van vertrouwen? De politieke lezing van Hegel
Ula Idzikowska De vluchtelingencrisis als satirisch spektakel
Jaap Cohen Op zoek naar het kind achter het prikkeldraad
Maarten van der Graaff De paardenstallen van Eemnes: over Sleur is een roofdier van D. Hooijer
Ilse Josepha Lazaroms Droomhuis als wederopstanding: over Carmen Maria Machado
Auke Hulst Peddelen in een theekopje: over Denis Johnson (1949-2017)
Aleid Truijens Hoe van kinderen lezers te maken?

Tan Tunalı De Meer dan een voetballer: Johan Cruijff in het kwadraat
David Hollanders Aan fascisme gaat liberalisme vooraf
Yra van Dijk & David Duindam Herinnering in tijden van Instagram
Rineke van Daalen De Republiek, boekhandel van de wereld
Maarten De Pourcq Wij meisjes op het strand: een andere kijk op nostalgie
Marjolijn Voogel Sauf erreur de ma part… (pleidooi met Hollandse heldendrang)
Raymond van den Boogaard De wassen neus: Rusland tussen ‘eigenheid’ en vooroordeel
Lies Wesseling Verwantschap weven: draagmoeders versus pleegouders
Tessel Veneboer Reverse Cowgirl: een leven herschreven
Ype de Boer Giorgio Agamben en de kinderlijke roeping van de mens


W E T E N S C H A P  &  W I J

SARS-COV-2
De politiek van het niet weten: op zoek naar solidariteit op anderhalve meter
door Samuel Vriezen

Het coronavirus lijkt de hele wereld op zijn kop te zetten. Maar is dat wel zo? Leunstoelepidemioloog Samuel Vriezen gaat op zoek naar de politiek van het virus. Van de politiek van expertise en het verschil in aanpak tussen verschillende landen tot de noodzaak van verbinding in een tijd die afstand vereist.

EVOLUTIEGESCHIEDENIS
De meeste mensen deugen, enigszins
door Pouwel Slurink

Rutger Bregman belooft de lezers van zijn bestseller De meeste mensen deugen‘een nieuwe geschiedenis van de mensheid’: vriendelijk en vol vertrouwen, in plaats van cynisch. Maar, vraagt Pouwel Slurink zich af, heeft Bregman de geschiedenis die hij probeert te herschrijven wel begrepen?

— Rutger Bregman, De meeste mensen deugen (De Correspondent 2019), 528 blz.

DEKOLONISATIE
Visies op het Nederlandse koloniale rijk
door Caroline Drieënhuizen

Geen land is trotser op zijn koloniaal verleden dan Nederland. Dat verleden is complex, en vraagt om kritische reflectie. Het is nog maar de vraag of The Dutch Empire between ideas and practices daarin slaagt, ziet Caroline Drieënhuizen.

— René Koekkoek, Anne-Isabelle Richard en Arthur Weststeijn (red.), The Dutch Empire between ideas and practices, 1600-2000 (Palgrave Macmillan 2019) 239 blz.

POLITIEKE FILOSOFIE
Totalitaire walm of geest van vertrouwen? De politieke lezing van Hegel
door Michiel Leezenberg

Hegel staat bekend als een van de meest ondoorgrondelijke denkers in de canon. Sinds zijn Phänomenologie de westerse filosofie niet meer hetzelfde. Toch is exegese van zijn werk vrij uniek, tot nu. Kan Robert Brandsoms nieuwe, vuistdikke interpretatie de Hegelianen bevroeden?

— Robert Brandom, A Spirit of Trust: A Reading of Hegel’s Phenomenology (Harvard University Press 2019), 856 blz.

 

K U N S T  &  L I T E R A T U U R

ROMAN
De vluchtelingencrisis als satirisch spektakel

door Ula Idzikowska

De nieuwe satire van Timur Vermes toont ons een wereld waarin de media aan de haal gaan met de vluchtelingencrisis. Bizar, en pijnlijk dicht op de werkelijkheid, vindt Ula Idzikowksa. “Een ware soap, die niet zonder camera’s kan.”

— Timur Vermes, De hongerigen en de verzadigden (De Bezige Bij 2019), 496 blz.

BLOEMLEZING
Op zoek naar het kind achter het prikkeldraad
door Jaap Cohen

Waarom spreekt Ischa Meijer zo tot de verbeelding? Vijfentwintig jaar na zijn dood is de gevierde schrijver, journalist (en wat niet meer) nog steeds springlevend. Jaap Cohen bespreekt de bundel Ik heb niets tegen antisemieten, ik lééf ervan en ziet een auteur die zichzelf leert kennen in en door het schrijven.

— Ischa Meijer, Ik heb niets tegen antisemieten, ik lééf ervan (De Arbeiderspers 2020), 540 blz.

SCHRIJVERS OVER SCHRIJVERS
De paardenstallen van Eemnes: over Sleur is een roofdier van D. Hooijer

door Maarten van der Graaff

In 2009 won Kitty Ruys, alias D. Hooijer, als een soort van Goois ingénue de Libris Literatuurprijs. Haar Sleur is een roofdier was van vormende invloed op schrijver Maarten van der Graaff. Hij herlas het boek voor ons en herontdekt “iets nieuws, al was het maar omdat er andere fysieke processen, weersomstandigheden, biografische feiten, politieke spanningen en schommelingen in het gemoed zijn die lezen tot lezen te maken.”

— D. Hooijer, Sleur is een roofdier (Uitgeverij Van Oorschot 2007), 172 blz.

MEMOIRE
Droomhuis als wederopstanding: over Carmen Maria Machado
door Ilse Josepha Lazaroms

Queer literatuur is veelal onontgonnen terrein. Het werk van een pionier is daarom niet gemakkelijk. Het tekent het belang van Carmen Maria Machado’s In the Dream House, weet Ilse Josepha Lazaroms. “Waarin het te verwoesten huis symbool staat voor een andere, rechtvaardigere samenleving.”

— Carmen Maria Machado, In the Dream House (Graywolf Press 2019), 272 blz.

OEUVRE
Peddelen in een theekopje: over Denis Johnson (1949-2017)
door Auke Hulst

Het werk van Denis Johnson is tamelijk briljant, maar echt bekend is hij hier nog niet. Auke Hulst introduceert deze writer’s writer, die zich toont via zijn werk, maar op persoonlijk vlak graag op de achtergrond bleef. Hem vatten blijkt verre van eenvoudig.

— Denis Johnson, De naam van de wereld (vert. Peter Bergsma) (Uitgeverij Koppernik 2020), 136 blz.

LEESBEVORDERING
Hoe van kinderen lezers te maken?
door Aleid Truijens

Lezen is een belangrijke vaardigheid voor het leven, waaruit volgt dat we het moeten bevorderen. Maar, vraagt Aleid Truijens zich bij lezing van het nieuwe zelfhulpboek over leesbevordering af, valt lezen eigenlijk wel te bevorderen bij kinderen van ouders die er niets mee hebben, en hoe dan?

— Pamela Paul & Maria Russo, How to Raise a Reader: Fostering a Lifelong Love of Books, From Birth to Teens (Workman Publishing 2019), 208 blz.

T O E N  &  N U

SPORT
Meer dan een voetballer: Johan Cruijff in het kwadraat
door Tan Tunalı

Johan Cruijff, het straatschoffie uit Betondorp dat uitgroeide tot een van de meest bekende voetballers ter wereld. Wie ging er schuil achter de legende? Tan Tunali bespreekt twee nieuwe biografieën van Johan Cruijff en kijkt voorbij de vele relletjes naar Cruijffs verrijkende invloed op het voetbal.

— Arthur van den Boogaard, Het laatste seizoen: het andere gezicht van Cruijff (Thomas Rap 2019), 272 blz.
— Auke Kok, Johan Cruijff: de biografie (Hollands Diep 2019), 640 blz.

ECONOMISCHE GESCHIEDENIS
Aan fascisme gaat liberalisme vooraf
door David Hollanders

Het ‘Nie wieder’ van na de oorlog klinkt steeds holler nu Europa uit elkaar valt en extreemrechts aan politieke macht lijkt te winnen. Kunnen we leren uit het verleden? Historicus David Hollanders bespreekt 1931, dat uiteenzet hoe juist het liberale kapitalisme het fascisme mede mogelijk maakte.

— Tobias Straumann, 1931: Debt, Crisis and the Rise of Hitler (Oxford University Press 2019), 272 blz.

HERDENKEN
Herinnering in tijden van Instagram
door Yra van Dijk & David Duindam

Een foto op Instagram. Is er nu een herinnering gecreëerd? Voor wie? En aan wat? Yra van Dijk en David Duindam gaan in recente wetenschappelijke publicaties op zoek naar antwoorden op de vraag hoe herinnering digitaal wordt geherdefinieerd.

— Oliver Grau, Wendy Coones & Viola Rühse (reds.), Museum and Archive on the Move: Changing Cultural Institutions in the Digital Era (De Gruyter 2017), 316 blz.
— Andrew Hoskins (red.), Digital Memory Studies: Media Pasts in Transition (Routledge 2017), 314 blz.

CULTUURGESCHIEDENIS
De Republiek, boekhandel van de wereld
door Rineke van Daalen

Wat lazen we in de zeventiende eeuw? Socioloog Rineke van Daalen leidt ons door De boekhandel van de wereld van Andrew Pettegree en Arthur der Weduwen en we leren en passant over leescultuur, de commercialisering van kennis en de invloed van de ‘informatiecultuur’ op de Republiek.

— Andrew Pettegree & Arthur der Weduwen, De boekhandel van de wereld: drukkers, boekverkopers en lezers in de Gouden Eeuw (Atlas Contact 2019), 624 blz.

JOOST ZWAGERMAN ESSAYPRIJS
Wij meisjes op het strand: een andere kijk op nostalgie
door Maarten De Pourcq

Nostalgie kent twee kanten. Maarten de Pourcq toont ons de minder bevoorrechte kant, het secundaire, dat symbool staat voor het moderne levensgevoel van verlangen en ontworteling.

— Homerus, Odyssee (vert. Patrick Lateur), Meulenhoff, 624 blz.

 

P O L I T I E K  &  M A A T S C H A P P I J

TAALPOLITIEK
Sauf erreur de ma part… (pleidooi met Hollandse heldendrang)
door Marjolijn Voogel

Against English is alarmerend over de teloorgang van de Nederlandse taal. Het resultaat is een ‘pleidooi’ om onze moedertaal te ‘koesteren’. Maar: het blijkt vooral een cri de coeur voor meertaligheid, las Marjolijn Voogel. Een typerend pleidooi voor en van Hollandse bodem.

— Lotte Jensen, Niek Pas, Daniël Rovers & Koen van Gulik (reds.), Against English: pleidooi voor het Nederlands, Wereldbibliotheek 2019, 224 blz.

RUSLAND
De wassen neus: Rusland tussen ‘eigenheid’ en vooroordeel
door Raymond van den Boogaard

De vermeende ‘eigenheid’ van Rusland lijkt een eeuwenoude gemeenplaats. Aldaar is alles mogelijk, ten goede en ten kwade. Maar waarom  zouden de Russen meer dan wij gevangenen zijn van hun geschiedenis, vraagt Raymond van den Boogaard zich af bij het lezen van Rusland, overanderlijk anders?

— Lien Verpoest (red.), Rusland, onveranderlijk anders? Russische identiteit in politiek, cultuur en geschiedenis (Leuven University Press 2019), 176 blz.

FEMINISME
Verwantschap weven: draagmoeders versus pleegouders
door Lies Wesseling

Is Sophie Lewis de nieuwe Donna Haraway? Haar Full Surrogacy Now schetst de draagmoeder als symbool van een zorgzame samenleving, vrij van seksisme, racisme en klassisme. Maar: de totalitaire verleiding lijkt dichtbij.

— Sophie Lewis, Full Surrogacy Now: Feminism Against Family (Verso 2019), 224 blz.

GENDER
Reverse Cowgirl: een leven herschreven
door Tessel Veneboer

Gender wordt nog vaak begrepen als binair concept: iemand is een vrouw of een man. Wat als geen van beide echt past? Tessel Veneboer bespreekt Reverse Cowgirl(2020), het nieuwste boek van cultuurcriticus McKenzie Wark, waarin ze schrijft over de twijfels rondom haar eigen genderidentiteit en transitie.

— McKenzie Wark, Reverse Cowgirl (Autonomedia 2020), 200 blz.

FILOSOFIE
Giorgio Agamben en de kinderlijke roeping van de mens
door Ype de Boer

Agambens nauwelijks bekende Idee van het proza had Ype de Boer liever voor zichzelf gehouden, het soort geheim waarvan je de inhoud bij jezelf houdt. Het blijkt een onuitputtelijke bron van filosofische en poëtische inspiratie, dat rept over vrijwel al Agambens thema’s. Maar wat hebben axolotls daarmee te maken?

— Giorgio Agamben, Idee van het proza (vert. Ineke van der Burg) (Boom 2019), 152 blz.