Tipsy van tech: politiek in een post-digitale wereld
🖋 Marjolijn Voogel

Technologie is niet neutraal en onpersoonlijk, maar door en door politiek. Marjolijn Voogel bespreekt Jamie Susskinds Future Politics en stelt de vraag hoe onze politieke instituten met technologische veranderingen mee kunnen bewegen.


Lees verder

Uren van discretie: Saint-Simon lezen in de 21ste eeuw
🖋 Leen Huet

Was een boek vroeger een manier om uit een besloten binnenwereld te treden en met andere geesten contact te leggen, nu zijn boeken soms eerder een manier om ons van de wereld af te zonderen, even echt privé te zijn. Dat dat geen navelstaarderij oplevert, maar juist een helderder blik, toont Leen Huet, lezend in de memoires van een Franse hertog uit het ancien régime.

Lees verder

Gemanipuleerde metamorfosen? Over de digitalisering van de mens
🖋 Beate Roessler

Dat digitalisering onlosmakelijk verbonden is met het verlies van privacy roept nauwelijk vragen meer op, maar heeft digitalisering niet nog veel verdergaande consequenties voor wat het betekent mens te zijn? Beate Roessler laat zien waarom de filosofie juist deze vraag moet onderzoeken om de betekenis van waarden als vrijheid, gelijkheid en autonomie te kunnen blijven waarborgen.
Lees verder

Op het tweede gezicht: Proust en de roman als ‘optisch instrument’
🖋 Miriam Rasch

Marcel Proust leert ons dat we ons ‘innerlijk boek’ moeten lezen. Nu we steeds meer (verloren) tijd online doorbrengen, laat ook de digitale wereld impressies achter in ons innerlijk. In haar essay over Proust en het internet onderzoekt Miriam Rasch hoe we onze online ervaringen met de roman als ‘optisch instrument’ kunnen ontcijferen.

Lees verder

Dystopisch optimisme in tijden van ecologische bestaansonzekerheid
🖋 Joeri Verbesselt

Welkom in het antropoceen – het tijdperk van de mens. Of kunnen we beter spreken van het einde van de mens? Onze ecologische toekomstverbeelding lijdt onder een impasse: we worden overspoeld met enerzijds futuristische voorbeelden van het optimistische geloof in wetenschappelijke vooruitgang en anderzijds dystopische visioenen van de apocalyps. Joeri Verbesselt onderzoekt de sombere toekomstbeelden van het antropoceen en stelt zich de vraag: kunnen we optimisme en dystopie samen denken, op zoek naar een uitweg?

* Verder lezen én de Boekengids steunen? Word nu abonnee. (Al abonnee? Log dan eerst even in.)

Samenleven met data: verkenningen van nieuwe maatschappelijke relaties
🖋 Anne Beaulieu & Paul Wouters

Hoe kunnen we samenleven met data? Aan de hand van vier recent verschenen boektitels maken Anne Beaulieu en Paul Wouters duidelijk dat samenleven met data verstrekkende sociale en politieke gevolgen heeft.


Lees verder

Emancipatie en manumissie in koloniaal Suriname
🖋 Rosa de Jong

De geschiedschrijving van Suriname kent nog vele leemtes en blinde vlekken, niet in de laatste plaats wat de geschiedenissen van niet-witte vrij(gemaakt)en betreft, en de rol die zij gespeeld hebben in het ontstaan van het moderne Suriname. Rosa de Jong bespreekt Karwan Fatah-Blacks Eigendomsstrijd. De geschiedenis van slavernij en emancipatie in Suriname, dat een belangrijk begin maakt met het dichten van die lacune.

* Verder lezen én de Boekengids steunen? Word nu abonnee. (Al abonnee? Log dan eerst even in.)

Istanbul (Istanbul), door wolkenkrabbers verkracht
🖋 Tan Tunali

Wie zich vandaag de dag aan een stedentripje naar Istanbul waagt, raakt niet alleen overweldigd door haar prachtige ligging aan de Bosporus, haar historische en culturele rijkdom of de smaakvolle keuken. Sinds enige tijd zijn – vaak door hijskranen en stoffige bouwplaatsen geflankeerde – wolkenkrabbers net zo onlosmakelijk verbonden met het straatbeeld van de stad. Tijdens een stadswandeling vergezellen ze je als silhouetten die haast nooit uit beeld zijn. Soms verschijnen ze in de verte aan de horizon, dan weer komen ze plotseling om de hoek kijken, opdoemend boven een door auto’s bevolkt tapijt van grijs beton. Door Tan Tunali

Lees verder

Enkele gedachten over ballingschap
🖋 Kerem Eksen

Terwijl duizenden Turkse academici, journalisten en schrijvers de gevangenis ingingen of hun land ontvluchtten, verbleef wetenschapper en schrijver Kerem Eksen een jaar in Brussel – niet als vluchteling maar voor een onderzoeks- en schrijfverblijf. Het vooruitzicht terug te keren nodigde uit tot een bredere bespiegeling over ballingschap.


Lees verder

De kunst van de overgave: over Keefman en de authenticiteit van Jan Arends
🖋 Basje Boer

‘Schrijvers over schrijvers’, de titel van een reeks waarin Nederlandse literair auteurs schrijven over een volgens hen Heel Goed Nederlands Boek. Basje Boer bespreekt Keefman van Jan Arends uit 1972, een ‘authentieke’ want autobiografische verhalenbundel van een cultschrijver, of… zit het anders?

* Verder lezen én de Boekengids steunen? Word nu abonnee. (Al abonnee? Log dan eerst even in.)

De wereld in de Turkse mal van slachtofferschap
🖋 Eva Peek

Aan de hand van haar ervaringen in Turkije beschrijft Ece Temelkuran de zeven stappen van democratie naar dictatuur. De manier waarop Erdoğan aan de macht kwam kan volgens haar als waarschuwing dienen voor westerse democratieën, en ze pleit daarom voor een mondiale agora om de democratie te redden. Eva Peek laat zien waarom Temelkurans stappenplan te weinig aandacht heeft voor lokale verschillen en benadrukt de noodzaak van een nieuwe ideeënstrijd.

Lees verder

Interview met Ece Temelkuran
🖋 Froukje Santing

De Turkse journalist en schrijver Ece Temelkuran is verbijsterd over de arrogante en defensieve ontvangst in het Westen van haar boek Verloren land. En tegelijk verbaast het haar niet. ‘In het huidige tijdperk is ongemak het globale kenmerk van mensen met een kritische geest.’ Door Froukje Santing

Lees verder

De onttroning van de politiek: hoe het neoliberalisme de economie depolitiseerde en de cultuur politiseerde
🖋 Merijn Oudenampsen

Het begrip neoliberalisme wordt vaak haast als een synoniem voor ‘het kapitalisme’ gebruikt. Aan de hand van Globalists van Quinn Slobodian laat Merijn Oudenampsen zien dat het neoliberalisme onder specifieke omstandigheden ontstond en haar aanjagers zich richtten op het depolitiseren van de economie – met alle gevolgen van dien.

Lees verder

Geweldig waagstuk van wording: Biesta en de vraag naar het doel van onderwijs
🖋 Marjolijn Voogel

Laten we het lesgeven bevrijden van het leren, dat staat onderwijspedagoog Gert Biesta voor. Nu burgerschapsvorming weer in de kijker staat -- een ‘kerntaak van het onderwijs’ volgens minister Arie Slob -- verkent Marjolijn Voogel Biesta’s ideeën.

* Verder lezen én de Boekengids steunen? Word nu abonnee. (Al abonnee? Log dan eerst even in.)

Het plunderfeest bij de HEMA: hoe private equity nu werkelijk werkt
🖋 Johan Heilbron

Naar aanleiding van Stefan Vermeulens recente boek HEMA. De onwaarschijnlijke ontsnapping van een nationaal icoon duikt socioloog Johan Heilbron in de dramatische bedrijfsgeschiedenis van de Hollandse Eenheids Prijzen Maatschappij – van een van de best renderende winkelbedrijven in Europa naar een door schulden en slechte verkoopcijfers geplaagd zorgenkind aan de rand van faillissement. Een sterk verhaal. Toch, zo laat Heilbron zien, is het slechts een van de vele desastreuze producten van een financiële bedrijfstak met de bedrieglijke naam private equity.

* Verder lezen én de Boekengids steunen? Word nu abonnee. (Al abonnee? Log dan eerst even in.)

Het vanzelfsprekende bevragen: wat de taal van psychiatrie ons brengt en afneemt
🖋 Wolter de Boer

Ook Iran kent volgens sommigen een 'prozac-epidemie'. De combinatie van oorlogstrauma, sociaal conservatisme en overheidsrepressie valt er samen met de digitale nabijheid van de westerse cultuur en de drang naar persoonlijke bevrijding van nieuwe generaties Iraniërs. Samen creëert dat een vruchtbare bodem voor het importeren van de blik, taal en psychofarmaca van de westerse psychiatrie. Wolter de Boer legt uit waarom, en waar dat toe zou kunnen leiden: een massa hoogst particuliere bevrijdingen waar het repressieve regime zich niets aan gelegen hoeft te laten liggen.

* Verder lezen én de Boekengids steunen? Word nu abonnee. (Al abonnee? Log dan eerst even in.)

Mooie verhalen met lelijke gevolgen. Extreemrechts en de klassieke oudheid
🖋 Rik Peters

Onder druk van toenemende bezuinigingen in zowel het middelbaar als het hoger onderwijs proberen oudheidkundigen al decennia te bewijzen dat de studie van uitgestorven beschavingen, dode talen, en canonieke teksten van dead white men de moeite waard is. Maar sinds een paar jaar komt het bewijs van de relevantie van de Griekse en Romeinse oudheid uit een onverwachte hoek: een extreemrechtse (vooral Amerikaanse) internetcoalitie van racisten, neonazi’s, seksisten en islamofoben gebruikt antieke teksten als legitimatie voor haar ideeën. Auteurs als Seneca en Marcus Aurelius gelden als rolmodellen voor mannelijkheid en rationaliteit, Ovidius’ poëzie zou bewijzen dat vrouwen al tweeduizend jaar lang hetzelfde zijn, en de val van het Romeinse Rijk zou aantonen dat het culturele zelfmoord is om vluchtelingen toe te laten. Dat deze onverhoopte relevantie van de klassieken ook Nederland niet onberoerd laat mag sinds de Provinciale Statenverkiezingen niet langer verrassen. Classicus Rik Peters pleit, met Donna Zuckerberg, voor een strijdbare oudheidreceptie.


Lees verder

Het avontuur van de uitzondering. De drie filosofische hoofdwerken van Alain Badiou
🖋 Samuel Vriezen

Alain Badiou publiceerde vorig jaar met het derde deel van zijn L’être et l’événement-serie de conclusie van dertig jaar denken: een hoogst abstract filosofisch systeem dat de wiskundige verzamelingenleer combineert met eeuwenoude wijsgerige problemen en militante emancipatoire politiek. Samuel Vriezen neemt dit duizelingwekkende Werk onder de loep, en laat zien waarom zowel complexe wiskunde als hardcore metafysica nodig zijn om de wereld te veranderen.

* Verder lezen én de Boekengids steunen? Word nu abonnee. (Al abonnee? Log dan eerst even in.)

De moeder de schrijver: over scheppen en schuld
🖋 Ianthe Mosselman

Het aloude idee dat de vrouw naast schepper van het leven niet ook nog schepper van kunst kan zijn wankelt inmiddels, maar kantelt nog altijd niet. Wat als een vrouw beide paden wil bewandelen, dat van het moederschap en dat van het schrijverschap, vraagt Ianthe Mosselman zich af.

* Verder lezen én de Boekengids steunen? Word nu abonnee. (Al abonnee? Log dan eerst even in.)

Rancune: januskop van het gelijkheidsideaal?
🖋 Jozef Waanders

De verkiezingsuitslagen van de Provinciale Statenverkiezingen bevestigen wederom dat rancune nooit ver weg is in de politiek. Jozef Waanders bespreekt de heruitgave van Menno ter Braaks essay over rancune en laat zien dat die tekst ons kan helpen leren om te gaan met rancune in de politiek én in onszelf.

* Verder lezen én de Boekengids steunen? Word nu abonnee. (Al abonnee? Log dan eerst even in.)