Proefschriftbespreking: het digitale lijk
Miriam Rasch

Nadia de Vries, Digital Corpses: Creation, Appropriation, and Reappropriation (Universiteit van Amsterdam 2020), 175 blz.

‘Beelden van doden of bijna-doden maken juist door hun extreme inhoud iets duidelijk over onze relatie tot zowel het internet als de dood.’ Miriam Rasch bespreekt het proefschrift van schrijver Nadia de Vries.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Influencers zijn geen leugenaars, maar keiharde zakenvrouwen
Charlotte Remarque

Doortje Smithuijsen, Gouden bergen: portret van een digitale generatie (De Bezige Bij 2020), 224 blz.

De influencers die Doortje Smithuijsen opvoert in Gouden bergen zijn geen half-mensen, half-algoritmen, schrijft Charlotte Remarque, maar berekenende zakenvrouwen. Het beeld van de internetpersona als egomaniakaal klopt dan ook niet. Sociale media zijn er niet slechts om te zenden, maar vormen het zelf ten opzichte van het digitale juist in wederkerigheid, lijkt Smithuijsen de lezer mee te willen geven.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Commons tegen kapitalisme
Thijs Lijster

Pierre Dardot & Christian Laval,Common: On Revolution in the 21st Century (vert. Matthew MacLellan, Bloomsbury 2019), 496 blz.

Oorspronkelijk waren de ‘commons’ (‘meenten’) gemeenschappelijk beheerde graaslanden, bossen, watervoorzieningen en visgronden. Tegenwoordig omvat het begrip ook de kennis, cultuur en informatie die we met elkaar delen, met name in de digitale sfeer. De commons zijn een cruciaal emancipatoir begrip voor hedendaags links, schrijft filosoof Thijs Lijster. Maar te vaak worden de meenten tegenover de staat gezet, terwijl de meenten de staat net zozeer nodig hebben als andersom.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Twitteren waar eens de grutto vloog
Marcel Oden

Joost Zwagerman Essayprijs 2020

Vanavond wordt de derde Joost Zwagerman Essayprijs voor aanstormend essayerend talent uitgereikt. U leest de zes essays die de jury als kanshebbers uit 312 inzendingen selecteerde in het aanstaande nummer van de Nederlandse Boekengids, en natuurlijk hier, op www.nederlandsenboekengids.com. Aflevering vijf: Marcel Oden, met zijn essay over feit, fictie en waarheid op schrift.


Lees verder

Democratie, maar voor nette mensen: reflecties op cancel culture
Thijs Kleinpaste

De Harper’s Letter on Justice and Open Debate heeft zowel in de VS als in Europa het nodige losgemaakt. Het is geen toeval dat de opstellers van de brief zich beklagen over ideologische zuiverheidstests en het schervengericht van Twitter op precies het moment dat de antiracismebeweging doorschakelt van ontzetting en protest naar langeretermijndoelen. Sociale media zijn een openbaar tribunaal geworden, en de ondertekenaars zien een illiberale tendens die niet meer alleen van rechts komt, maar nu ook van links. Thijs Kleinpaste overziet vanuit Washington D.C. het slagveld en ziet achter het geweeklaag over cancel culture vooral elitisme, onbegrip over de veranderende publieke sfeer en achterstallig institutioneel onderhoud.
Lees verder

De dikke roman als stormram: over Big Books in Times of Big Data
Loren Snel

Inge van de Ven, Big Books in Times of Big Data (Leiden University Press 2019), 300 blz.

Terwijl onze aandachtsspanne steeds korter wordt, lijken bestsellers steeds dikker te worden. Wat heeft dat te betekenen? Loren Snel bespreekt Big Books in Times of Big Data van Inge van de Ven, een analyse van ‘grote’ romans in tijden van digitalisering. Juist dikke romans blijken uitstekend geschikt om de tijdsgeest te duiden.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Herinnering in tijden van Instagram
Yra van Dijk en David Duindam

Maandag 27 januari 2020, International Holocaust Remembrance Day. Een toerist maakt in het Anne Frank Huis een foto van Anne’s kamer en plaatst die vervolgens op Instagram. Heeft zij nu een herinnering gecreëerd? Voor wie? En aan wat? Aan Annes leven in de onderduik, of aan haar eigen aanwezigheid op een authentieke, historische plek? Yra van Dijk en David Duindam gaan in recente wetenschappelijke publicaties op zoek naar antwoorden op de vraag hoe herinnering digitaal wordt geherdefinieerd.


Lees verder

‘Het Internet’, in real life-fetisjisme en Søren Kierkegaard
Patricia de Vries

Het internet is niet alleen alomtegenwoordig, ook boezemt het ons steeds meer angst in: zijn onze data wel veilig, en kunnen we nog wel zonder onze smartphone? Patricia de Vries gaat online met Søren Kierkegaard, de angstfilosoof par excellence, en laat zien dat we de invloed van het internet pas kunnen begrijpen als we het als deel van onze werkelijkheid beschouwen.

Lees verder

JZEP 2019, de shortlist: Het Fotomuseum
Nout Hoogendoorn

In aanloop naar de uitreiking van de Joost Zwagerman Essayprijs 2019 publiceert de Nederlandse Boekengids deze week de vijf door de jury genomineerde inzendingen online. De prijs, bedoeld om nieuw essayerend talent voor het voetlicht te brengen, wordt op maandag 18 november uitgereikt in Alkmaar, in het kader van de Joost Zwagerman-lezing door Julian Barnes. U vindt de vijf essays op de shortlist (zeer) binnenkort ook op het papier van de Nederlandse Boekengids 2019#6. Vandaag aflevering vijf: Nout Hoogendoorn, met zijn essay over kunstbeleving in het sociale mediatijdperk.


Lees verder

Is iedereen al feminist? Over de politieke onmacht van popfeminisme
Annelot Prins

‘Nooit eerder was feminisme zo cool, grappig, en toegankelijk.’ Ongevaarlijk is dat niet, toont Annelot Prins. In hedendaagse claims op een feministisch discours wordt feminisme niet zelden van haar radicaal progressieve potentieel ontdaan.


Lees verder