Het prisma Wagner
Hidde Slotboom

Alex Ross, Wagnerism: Art and Politics in the Shadow of Music (Fourth Estate 2020), 769 blz.

In Wagnerism: Arts and Politics in the Shadow of Music laat Alex Ross zien dat bewonderaars van Richard Wagners muziek heus niet alleen in nazi-Duitsland te vinden waren, maar dat elk land wel zijn eigen Wagner had. Wagners muziek en persona zijn daarmee een prisma van de moderniteit in al haar dubbelzinnigheid. Hoe, waarschuwt Hidde Slotboom, de kunsten zowel kunnen verrijken als verblinden.

Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Herinneringen van een cultuurwetenschapper: over het potentieel van de protestgeneratie
Ewout van der Knaap

Helmut Lethen, Denn für dieses Leben ist der Mensch nicht schlau genug (Rowohlt 2020), 383 blz.

Hoewel de naam Helmut Lethen in Nederland weinig belletjes zal doen rinkelen, maakte de revolutionaire cultuurwetenschapper van 1977 tot 1995 school in Utrecht. In het Duitse taalgebied is hij inmiddels een heus cultfiguur geworden, volgens Ewout van der Knaap. In zijn rijke autobiografie treffen we respectievelijk een bevlogen activist, een gedreven (en andermaal miskend) wetenschapper en een ontwapenend oprecht beschouwer van de politieke en maatschappelijke transitie van naoorlogs linksradicalisme naar het huidige rechtspopulisme.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Femma, Auschwitz en de rol van Calmeyer: een polemiek
Els van Diggele, H.U. Jessurun d’Oliveira, Hans Knoops en Johannes Max van Ophuijsen

Onlangs betoogde Hans Ulrich Jessurun d'Oliveira in de Nederlandse Boekengids dat Els van Diggele's Het raadsel van Femma de rol van Hans Calmeyer tijdens de bezetting te eenduidig optekent. Calmeyer was voor de bezetter verantwoordelijk voor het determineren van Joodse afkomst bij twijfelgevallen, en daarmee direct betrokken bij het lot van de betrokkenen. Maar hoe zijn betrokkenheid te kenschetsen: was die te goeder trouw of toch niet? Van Diggele en twee nauw betrokkenen bij de controverse rond het geplande Osnabrückse eerbetoon aan Calmeyer reageren.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


De vluchtelingencrisis als satirisch spektakel
Ula Idzikowska

Het is crisis aan de buitengrenzen van Europa. In zijn satirische roman De hongerigen en de verzadigden schetst Timur Vermes wat gebeurt als de media met de vluchtelingencrisis aan de haal gaan. Een bizar boek, dat pijnlijk dicht in de buurt van de werkelijkheid komt, aldus Ula Idzikowska.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


(Ge)bouwen op een afgrond
Esha Guy

Is het herbouwen van een heiligdom per definitie herinterpretatie van de geschiedenis – en wat zijn de gevaren van een te groot verlangen naar heelheid, eenheid? Esha Guy las Delphine Horvilleurs Bespiegelingen over het vraagstuk van het antisemitisme en be/herziet de wederopbouw van een naoorloogs Dresden.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids