Over de identiteitscrisis van links: ‘C’est un peu l’affaire Dreyfus…’
🖋 Marjolijn Voogel

Dat identiteit ons momenteel bezighoudt is een understatement. Maar of dat ook altijd tot een begrip van identiteit leidt – Nathalie Heinich betwijfelt het. Marjolijn Voogel sprak met de Franse wetenschapper, die ons al te beladen identiteitsbegrip met sociologisch instrumentarium fileert.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

Het spiegelpaleis van Romain Gary
🖋 Marjolein Corjanus

Bij de Franse schrijver Romain Gary (1914-1980) weet je nooit wat echt of onecht is. Hij trok niet alleen spiegelpaleizen op in zijn werk, maar ook in zijn leven. Pas na zijn dood werd bekend dat Gary schuilging achter de succesvolle auteur Émile Ajar, een pseudoniem, gespeeld door een gewillige neef die de Prix Goncourt in ontvangst nam. Marjolein Corjanus bespreekt het leven en werk van deze bijzondere schrijver, van wie het eigenzinnige oeuvre onlangs verscheen in de Pléiade-reeks.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

Decadentie, fascisme en Joodse zelfhaat: over Cioran & Sebastian
🖋 Arnold Heumakers

Aan de hand van de levens en werken van twee Franse Roemenen, denker Emil Cioran en romancier Mihail Sebastian, vertelt Arnold Heumakers hoe hun omgang met de vragen van hun tijd – antisemitisme, Westerse decadentie, de joodse identiteit, fascisme en communisme – hun verstrengelde levenspaden onherroeppelijk tekenden.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

Je est un autre: over identiteitspolitiek
🖋 Marjolijn Voogel

In Nederland en daarbuiten wordt het politieke debat steeds vaker uitgevochten langs de lijnen van identiteit en de aanspraak op erkenning die verschillende groepen maken. Marjolijn Voogel bespreekt drie nieuwe titels die de zin en onzin van identiteitspolitiek ontleden, en hoopt zo een manier te vinden om met de verdere polarisering tussen identiteiten om te leren gaan. 


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

Herziening van l’Hexagone
🖋 Marjolijn Voogel

In Frankrijk verschijnt het ene boek na het andere waarin de neergang van 's lands culturele grandeur betreurd wordt. Die grandeur vervulde lang een voorbeeldfunctie voor Nederland – ondanks een voortdurend wederzijds onbegrip tussen beide landen. Marjolijn Voogel bespreekt een aantal recente boektitels die deze spagaat belichamen: hoe kunnen we hedendaagse sociaal-economische, culturele, literaire en politieke veranderingen in Frankrijk begrijpen en wat kan Nederland daarvan leren?


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

De kunst om de kunst te verbergen. In memoriam Henk Wesseling
🖋 Willem Otterspeer

Henk Wesseling schreef monografieën, essays en columns maar was bovenal historicus van beroep, hoewel geen 'beroepshistoricus'. Willem Otterspeer vertelt over de sprezzatura van deze zeer on-Hollandse intellectueel. Door Willem Otterspeer


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

‘The colored bathroom is a mile away…!’. Fassins morele economie van het leven
🖋 Marjolijn Voogel

Het bestaan van ongelijkwaardige levens is naar zijn eigen zeggen de drijfveer van de Franse antropoloog Didier Fassin. In een compact en strak opgezet betoog beargumenteert Fassin in Punir wat straffen is, waarom men straft en wie men kiest te straffen. De methode die Fassin gebruikt om tot een kritische theorie van het straffen te komen, is een combinatie van etnografie en genealogie naar Foucault en Nietzsche. De eerste bracht met Discipline, toezicht en straf de ontstaansgeschiedenis van het straffen over een korter tijdsbestek in kaart; in De genealogie van de moraal keek Nietzsche naar de langere termijn. Met hun werk in de hand betoogt Fassin hoe gemeenschappen waarin de sociale orde werd hersteld door een schuld te vereffenen aan degenen die iets was aangedaan, zich ontwikkelden naar een samenleving waarin het lijden de norm werd als boetedoening voor een fout, en de cruciale rol van de kerk daarin. Fassin spreekt van een overgang van ‘een affectieve economie van schuld’ naar een ‘morele economie van vervolging’. Niet compensatie maar straf werd in de loop van de tijd de reactie op de overtreding van regels of wetten in de samenleving. Dat roept de vraag op naar de rechtvaardiging voor het straffen. Door Marjolijn Voogel 


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

Van oude en nieuwe Fransen: onder existentialisten en declinisten
🖋 Henk Wesseling

In Memoriam: Henk Wesseling (1937-2018)

De Nederlandse Boekengids neemt afscheid van een bevlogen lezer en schrijver (en een groot fan) – gestorven in het harnas, als altijd onvermoeibaar doorwerkend, onder andere aan een stuk over Emmanuel Le Roy Ladurie en de Koude Oorlog in Frankrijk voor dNBg. Wat een verlies voor de Nederlandse Letteren, maar wat een geluk dat we zijn omvangrijke oeuvre hebben om te lezen, te herlezen en hem te herinneren.

(Binnenkort leest u bij ons het In Memoriam van collega en vriend Willem Otterspeer.)


Toen ik in de zomer van 1955 op het Gare du Nord uit de trein stapte voor wat mijn eerste bezoek aan Parijs zou worden, maakte zich terstond een licht gevoel van opwinding van mij meester. Ik liep kordaat naar het metrostation om daar, zoals ons geleerd was, een ‘carnet de dix’ te bestellen, het eindpunt van de metrolijn op te zoeken (Porte d’Orléans) en bij de juiste halte (Odéon) uit te stappen. Eenmaal boven de grond bevond ik me in het hart van Saint-Germain-des-Prés, de buurt die met de cafés Les Deux Magots en Flore, waar Jean-Paul Sartre en Simone de Beauvoir hun boeken schreven, toen eerst en vooral de ‘chasse gardée’ van de existentialisten was. Door Henk Wesseling


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

Kepel versus Roy: radicalisering van de islam of islamisering van radicalisme?
🖋 Michiel Leezenberg

Frankrijk is vanwege haar (post-)koloniale verleden in veel opzichten de Europese frontlinie als het gaat om islamitisch radicalisme, en dus ook de proeftuin bij uitstek voor het formuleren van een Europees antwoord. Hoe het land dit tussen Macron en Le Pen probeert te doen is van groot belang voor Europa. In de discussie over het Franse beleid zijn twee experts dominant, Gilles Kepel en Olivier Roy, heren die principieel met elkaar van mening verschillen over de aard van het islamitisch geïnspireerde terrorisme: Kepel spreekt van 'radicalisering van de islam' en Roy van 'islamisering van radicalisme'. Michiel Leezenberg laat zien hoe fundamenteel dat verschil van mening is, en de implicaties daarvan. Door Michiel Leezenberg


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

Opgesloten in een gevangenis zonder tralies: Gauchets nieuwe wereld
🖋 Marijn Kruk

Wanneer de historicus en filosoof Marcel Gauchet een nieuw boek publiceert is dat in Frankrijk een événement, een gebeurtenis waarnaar uitgekeken wordt. Maar het bleef betrekkelijk stil toen Gauchet afgelopen jaar Le Nouveau Monde (2017) publiceerde, het vierde deel van zijn L’avènement de la démocratie. Kwam dat door het tumult van de presidentiële campagne, die op dat moment in volle gang was? Gezien Gauchets originele perspectief op de hedendaagse crisis van de democratie is dat een gemiste kans. Door Marijn Kruk


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

‘Ik ben een trekvogel’. Een portret van Alain Mabanckou
🖋 Margot Dijkgraaf

Alain Mabanckou is een van de schrijvers die Margot Dijkgraaf ontmoet op het Festival des Correspondances in Manosque, een typisch Provençaals dorp ten noordoosten van Aix-en-Provence. Op een prachtig pleintje, onder de oude platanen, wordt hij, in de openlucht, geïnterviewd over zijn nieuwe boek, Le monde est mon langage. Na het openbare interview haast Mabanckou zich te voet naar een tv-interview. Onderweg spreekt Dijkgraaf hem over de plek die hem in Frankrijk het dierbaarst is; de plek waar je een verkenning van zijn werk het beste kunt laten beginnen. Door Margot Dijkgraaf


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

Cézanne & Zola: kunst, vriendschap en geschiedenis
🖋 Margot Dijkgraaf

‘Van 1852 tot 1858 waren Paul Cézanne en Émile Zola klasgenoten en onafscheidelijk’, staat er op de gevel van het Lycée Mignet in Aix-en-Provence. Daarop volgt een citaat van Zola: ‘we waren vrienden, we droomden van liefde en roem’. Op deze school, het vroegere Collège de Bourbon, in 1603 opgericht door Henry IV, leerden ze elkaar kennen en begon een uitzonderlijke vriendschap die zo’n halve eeuw duurde en tot op de dag van vandaag intensief wordt bestudeerd. Onlangs verscheen bij Gallimard Lettres croisées, een bundeling van hun correspondentie van de periode 1858-1887. Het veroorzaakte opwinding onder kunsthistorici. Aanleiding: één briefje van 28 november 1887, van Paul Cézanne aan Émile Zola. Door Margot Dijkgraaf.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

Op zoek naar een nieuw nationaal verhaal
🖋 Niek Pas

Recentelijk verscheen in Frankrijk het boek Histoire mondiale de la France, een overzichtswerk onder leiding van mediëvist Patrick Boucheron. Een pavé, dus letterlijk een kassei, maar ook figuurlijk, want niets minder dan een steen in de vijver. Dit boek heeft namelijk alles te maken met de hedendaagse Franse worsteling met nationale identiteit.  Door Niek Pas.


* Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement! *


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

Némirovsky, of de verleidingen van fictionalisering en nonfictionalisering
🖋 Marjolein Corjanus

Het is verleidelijk de romans van oorlogsslachtoffers in de eerste plaats te bezorgen en te lezen als getuigenissen van hun dramatische levensloop. Neem nu Irène Némirovsky, wier literaire oeuvre in de afgelopen tien jaar haast overstemd raakte door de wederwaardigheden van haar leven en erfenis. Toch zou het vreemd zijn haar werk niet in dat licht te lezen. Wat te doen met deze wisselwerking tussen de fictionalisering van oorlogslevens en de nonfictionalisering van oorlogsverhalen? Kan het beter – met meer respect voor levens én werk? Jazeker, zo demonstreert The Némirovsky Question. Door Marjolein Corjanus


* Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement! *


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

De man Montaigne
🖋 Rob Hartmans

‘Dit lezer, is een eerlijk boek. Het waarschuwt U al direct dat ik het uitsluitend voor privé-doeleinden en huiselijk gebruik bestemd heb. Ik heb geen moment gedacht aan het nut voor U of aan mijn eigen glorie. Zo’n opzet zou mijn krachten te boven gaan.’ Met deze bescheiden woorden opende Michel de Montaigne zijn beroemde Essais, waarmee hij een heel nieuw literair genre schiep en zichzelf presenteerde als de sceptische intellectueel die zich had teruggetrokken uit een wereld die werd geregeerd door hebzucht, machtswellust en het verlangen naar roem. In plaats daarvan ging hij op zoek naar kennis, inzicht en wijsheid. Zo is het beeld ontstaan van Montaigne, zittend in het torentje van zijn château waarvan hij de balken had laten beschilderen met citaten uit de klassieken, met grote distantie en scherpzinnigheid nadenkend over de condition humaine. Door Rob Hartmans.


* Abonnees lezen meer. Neem ook een abonnement! *


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

Fictie / non-fictie: een kritiek
🖋 Maarten Asscher

Hoewel het begrip life writing een zeker nut heeft, verhult het als we niet uitkijken meer dan het verheldert. Over het contract met de lezer en over moraal op de dunne lijn tussen fictie en non-fictie, aan de hand van Anne Frank en Christophe Boltanski. Door Maarten Asscher


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


 

De Lichtstad als laboratorium
🖋 Pieter van den Blink

Het voornemen om het recent verschenen Les nuits parisiennes te bespreken, werd – zacht gezegd – ingehaald door de feiten van de nacht van 13 november 2015. De politieke en sociale werkelijkheid van de banlieue drong die nacht in een orgie van geweld het Parijse nachtleven binnen. Pieter van den Blink bespreekt twee recente titels die licht werpen op het waarom, en die de toekomst heel verschillend tegemoet zien: de een met vertrouwen, de ander zeer somber. Door Pieter van den Blink


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, kunt u niet alleen deze bijdrage al meteen lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Doe uzelf en ons een plezier, en neem een abonnement.

Met vriendelijke groet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids