🆕 Van smeltkroes tot archipel: het einde van het Franse ideaal in feit en verbeelding
🖋 Marjolijn Voogel

Jérôme Fourquet, L’archipel français: naissance d’une nation multiple et divisée (Seuil 2019), 384 blz.

In een tijd van ongekende wetenschappelijke, technische en economische vooruitgang, lijkt alles wat te maken heeft met de verhoudingen tussen de verschillende religieuze en culturele groeperingen, juist in regressie te zijn. De wereld als Titanic, is de tendens van Amin Maaloufs biografie. Klopt dat? En wat is er over van het Franse ideaal? vraagt Marjolijn Voogel zich af.

Lees verder

🗓️ Euro, verarming en geweld in Frankrijk: een antropologische blik
🖋 Dorien Kouijzer

Emmanuel Todd, Les Luttes de classes en France au XXIème siècle (Seuil 2020), 376 blz.

Quatorze juillet, 14 juli, de dag Frankrijk haar eenheid viert – onder het motto Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap. Maar zoals dat is met idealen: het zijn idealen. De Franse werkelijkheid was en is een andere. Sinds niet alleen Arabische en zwarte Fransen daarvan getuigen maar inmiddels ook door de neoliberale wereldorde getroffen Christelijke, witte Fransen, dringt zich des te luider de vraag op of het ideaal niet tot zuivere fictie is verworden. Ziedaar de gele hesjes. Dorien Kouijzer leest hoe zij een pleitbezorger vinden in de vermaarde historisch antropoloog Emmanuel Todd, die ageert voor een Frexit en een brede en inclusieve volksbeweging tegen de sociale, economische en politieke marginalisering.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


🗓️ Geschiedenislessen van een democratisch edelman
🖋 Arnold Heumakers

Hoewel de titel anders doet vermoeden, biedt Het Ancien Régime en de Revolutie de hedendaagse lezer niet louter historische sensatie. Arnold Heumakers leest de recent vertaalde Tocqueville en treft een actuele reflectie op democratie.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Identiteitspolitiek, ‘c’est un peu l’affaire Dreyfus’
🖋 Marjolijn Voogel

Dat identiteit ons momenteel bezighoudt is een understatement. Maar of dat ook altijd tot een begrip van identiteit leidt – Nathalie Heinich betwijfelt het. Marjolijn Voogel sprak met de Franse wetenschapper, die ons al te beladen identiteitsbegrip met sociologisch instrumentarium fileert.

Lees verder

Het spiegelpaleis van Romain Gary
🖋 Marjolein Corjanus

Bij de Franse schrijver Romain Gary (1914-1980) weet je nooit wat echt of onecht is. Hij trok niet alleen spiegelpaleizen op in zijn werk, maar ook in zijn leven. Pas na zijn dood werd bekend dat Gary schuilging achter de succesvolle auteur Émile Ajar, een pseudoniem, gespeeld door een gewillige neef die de Prix Goncourt in ontvangst nam. Marjolein Corjanus bespreekt het leven en werk van deze bijzondere schrijver, van wie het eigenzinnige oeuvre onlangs verscheen in de Pléiade-reeks.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Decadentie, fascisme en Joodse zelfhaat: over Cioran & Sebastian
🖋 Arnold Heumakers

Aan de hand van de levens en werken van twee Franse Roemenen, denker Emil Cioran en romancier Mihail Sebastian, vertelt Arnold Heumakers hoe hun omgang met de vragen van hun tijd – antisemitisme, Westerse decadentie, de joodse identiteit, fascisme en communisme – hun verstrengelde levenspaden onherroeppelijk tekenden.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Je est un autre: over identiteitspolitiek
🖋 Marjolijn Voogel

In Nederland en daarbuiten wordt het politieke debat steeds vaker uitgevochten langs de lijnen van identiteit en de aanspraak op erkenning die verschillende groepen maken. Marjolijn Voogel bespreekt drie nieuwe titels die de zin en onzin van identiteitspolitiek ontleden, en hoopt zo een manier te vinden om met de verdere polarisering tussen identiteiten om te leren gaan. 


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Herziening van l’Hexagone
🖋 Marjolijn Voogel

In Frankrijk verschijnt het ene boek na het andere waarin de neergang van 's lands culturele grandeur betreurd wordt. Die grandeur vervulde lang een voorbeeldfunctie voor Nederland – ondanks een voortdurend wederzijds onbegrip tussen beide landen. Marjolijn Voogel bespreekt een aantal recente boektitels die deze spagaat belichamen: hoe kunnen we hedendaagse sociaal-economische, culturele, literaire en politieke veranderingen in Frankrijk begrijpen en wat kan Nederland daarvan leren?


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


De kunst om de kunst te verbergen. In memoriam Henk Wesseling
🖋 Willem Otterspeer

Henk Wesseling schreef monografieën, essays en columns maar was bovenal historicus van beroep, hoewel geen 'beroepshistoricus'. Willem Otterspeer vertelt over de sprezzatura van deze zeer on-Hollandse intellectueel. Door Willem Otterspeer


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


‘The colored bathroom is a mile away…!’. Fassins morele economie van het leven
🖋 Marjolijn Voogel

Het bestaan van ongelijkwaardige levens is naar zijn eigen zeggen de drijfveer van de Franse antropoloog Didier Fassin. In een compact en strak opgezet betoog beargumenteert Fassin in Punir wat straffen is, waarom men straft en wie men kiest te straffen. De methode die Fassin gebruikt om tot een kritische theorie van het straffen te komen, is een combinatie van etnografie en genealogie naar Foucault en Nietzsche. De eerste bracht met Discipline, toezicht en straf de ontstaansgeschiedenis van het straffen over een korter tijdsbestek in kaart; in De genealogie van de moraal keek Nietzsche naar de langere termijn. Met hun werk in de hand betoogt Fassin hoe gemeenschappen waarin de sociale orde werd hersteld door een schuld te vereffenen aan degenen die iets was aangedaan, zich ontwikkelden naar een samenleving waarin het lijden de norm werd als boetedoening voor een fout, en de cruciale rol van de kerk daarin. Fassin spreekt van een overgang van ‘een affectieve economie van schuld’ naar een ‘morele economie van vervolging’. Niet compensatie maar straf werd in de loop van de tijd de reactie op de overtreding van regels of wetten in de samenleving. Dat roept de vraag op naar de rechtvaardiging voor het straffen. Door Marjolijn Voogel 


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids