πŸ—“οΈ Een buitenkans: het potentieel van een gedwongen afkoeling
πŸ–‹ Thomas Hylland Eriksen

Thomas Hylland Eriksen, Overheating: An Anthropology of Accelerated Change (Pluto Press 2016), 192 blz.

β€˜Houd je koest en blijf zitten waar je zit’ – het huidige devies van regeringen wereldwijd is een totale omkering van het neoliberale credo dat decennialang hoogtij vierde. In een speciaal voor de Boekengids geschreven beschouwing ziet de befaamde Noorse sociaal-antropoloog Thomas Hylland Eriksen – auteur van het standaardwerk Small Places, Large Issues en hoofdonderzoeker van een groot Europees onderzoeksproject naar 'oververhitting' – de coronacrisis vooral als een buitenkans voor maatschappelijke hervormingen. Alternatieven te over; de keuze is nu aan ons.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hierΒ uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


πŸ—“οΈ Aanloop naar actie: over Jenny Offills Weersverwachting
πŸ–‹ Jan-Willem Anker

Jenny Offill, Weersverwachting (vert. Roos van de Wardt) (De Geus 2020), 240 blz.

In Weersverwachting van Jenny Offill is de angst voor een klimaatcatastrofe constant voelbaar. Jan-Willem Anker las de knappe, fragmentarische roman terwijl zich een heel andere noodtoestand aandiende. Wat is goede klimaatfictie en heeft de pandemie daar iets aan veranderd?


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hierΒ uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Boze of blije boeren: wat maakt het verschil?
πŸ–‹ Jolanda van Benthem

In Nieuw Boeren portretteert Kees Kooman boerenfamilies die over zijn gegaan op duurzame landbouw. Deze boeren vervullen – als het aan minister Carola Schouten ligt – met hun bedrijf een voortrekkersrol. Inderdaad maken hun verhalen duidelijk hoe de landbouw in Nederland er anno 2030 uit zou kunnen zien. Maar één vraag blijft, aldus Jolanda van Benthem: hoe zorgen we dat andere boeren ook mee willen doen?


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hierΒ uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


De verlokking van het mollenbestaan
πŸ–‹ Guido van Hengel

Waartoe graven wij? Guido van Hengel reist drie auteurs achterna, de diepte in. Hij komt terecht in een wereld die wordt bevolkt door mijnwerkers, mollenjagers en graffitikunstenaars. Een wereld waar we nog maar weinig van weten, maar die we toch binnendringen, om ons kernafval op te slaan of naar olie te boren. Wat komt er daardoor uit de diepte naar boven?


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hierΒ uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Van Hongerwinter tot boerenopstand
πŸ–‹ Jelle Reumer

Wat heeft de grote herdenking van de mislukte operatie Market Garden in september 1944, vijfenzeventig jaar geleden, te maken met de boerenopstand, waarbij agrarisch Nederland begin oktober optrok naar Den Haag, het RIVM en de provinciehoofdsteden? Je zou denken niets, maar schijn bedriegt. Jelle Reumer schrijft over het Nederlandse landbouwbeleid en legt uit hoe de Tweede Wereldoorlog uiteindelijk tot de stikstofcrisis kon leiden.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hierΒ uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


JZEP 2019, de shortlist: Een te strak gespannen draad
πŸ–‹ Jolanda van Benthem

In aanloop naar de uitreiking van de Joost Zwagerman Essayprijs 2019 publiceert de Nederlandse Boekengids deze week de vijf door de jury genomineerde inzendingen online. De prijs, bedoeld om nieuw essayerend talent voor het voetlicht te brengen, wordt op maandag 18 november uitgereikt in Alkmaar, in het kader van de Joost Zwagerman-lezing door Julian Barnes. U vindt de vijf essays op de shortlist (zeer) binnenkort ook op het papier van de Nederlandse Boekengids 2019#6. Vandaag aflevering drie: Jolanda van Benthem, met haar essay over haar boerenfamilie, utiliteitsdenken en ons landschap.


Lees verder

Nancy Fraser: voorbij de grenzen van het kapitalisme
πŸ–‹ Jan Overwijk

Onze economische groei teert op een eindige planeet, met alle gevolgen voor klimaat en natuur van dien. Jan Overwijk bespreekt het werk van Nancy Fraser, die benadrukt dat we ons begrip van het β€˜milieu’ van de economie nog veel breder moeten trekken. Zo komt zij tot een maatschappijkritiek waarmee zij ervoor pleit emancipatie en geborgenheid samen te brengen.


Lees verder

Gas en land: van kolenmijn tot windmolen
πŸ–‹ Wytske Versteeg

β€˜Wind- en zonne-energie klinken bedrieglijk onschuldig, totdat die windturbines vlak naast je achtertuin worden gezet, of de zonneweide in een ooit idyllisch weiland.’ Wytske Versteeg bespreekt Gasland. Nederland wordt wakker geschud van Louis Stiller en Staatsmijn Beatrix: gemiste kans of zegen? van Luc Wolters. Het aardgas dat stilletjes onder de Groningers werd weggetapt, besliste het lot van de Limburge kolenmijnen en de dorpen eromheen. Nu de gaswinning tot aardbevingen leidt, blijkt dat de Groningers zich lang niet zo verbonden voelen met het gas als de Limburgers ooit met hun kolenmijnen. Welke lessen kunnen we uit ons gas- en kolenverleden trekken voor de aanstaande energietransitie?


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hierΒ uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Hoe de aarde tot leven kwam (en de dodelijke oprisping die mens heet)
πŸ–‹ Arjen Mulder

Op de ontzaglijke tijdschaal van de geschiedenis van het leven op aarde is de mens slechts een kleine oprisping. Maar dan wel een oprisping met een impact van eenzelfde orde van grootte als het ontstaan van blauwwieren of de inslag van een gigantische komeet. Bioloog Arjen Mulder leest in recente geologische en paleontologische publicaties over het oudste verhaal van het leven, en betoogt dat de wetenschap van het grote per se respect en ontzag voor het allerkleinste betekent.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hierΒ uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Dystopisch optimisme in tijden van ecologische bestaansonzekerheid
πŸ–‹ Joeri Verbesselt

Welkom in het antropoceen – het tijdperk van de mens. Of kunnen we beter spreken van het einde van de mens? Onze ecologische toekomstverbeelding lijdt onder een impasse: we worden overspoeld met enerzijds futuristische voorbeelden van het optimistische geloof in wetenschappelijke vooruitgang en anderzijds dystopische visioenen van de apocalyps. Joeri Verbesselt onderzoekt de sombere toekomstbeelden van het antropoceen en stelt zich de vraag: kunnen we optimisme en dystopie samen denken, op zoek naar een uitweg?


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hierΒ uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids