Het Venetië van Proust: wankele stappen op onzekere grond
Manet van Montfrans

Edward Bizub, Faux pas sur les pavés, Proust controversé: suivi de Beckett et Quignard à contre-pied (Classiques Garnier 2020), 469 blz.

De ‘madeleinescène’ in Marcel Prousts zevendelige romancyclus À la recherche du temps perdu — waarin de auteur het onderscheid maakt tussen willekeurige en onwillekeurige herinnering — werd een van de beroemdste passages uit de wereldliteratuur. Minder bekend is dat Proust zijn theorieën over subjectiviteit en de werking van het geheugen ontleende aan de Franse empirische psychologie, laat Proust-kenner Manet van Montfrans zien in haar bespreking van het nieuwe boek van literatuurwetenschapper Edward Bizub.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Van luchttrilling tot koude rilling
Geerdt Magiels

Voor wie het wil horen, zit er in alle geluiden muziek. De emoties die daarmee gepaard gaan worden niet verklankt door de muziek, maar genereert de luisteraar zelf. Toch is muziek bij uitstek een gedeelde ervaring. Hoe kan dat, en hoe werkt muziek? Geerdt Magiels over klank, geluid en muziek — in het vogelrijk, en het luisterend oor van de mens.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Coming-aut: een geschiedenis van de autisme-emancipatie
Niels Springveld

Steven K. Kapp (red.), Autistic Community and the Neurodiversity Movement: Stories from the Frontline (Palgrave Macmillan 2019), 330 blz.

Men spreekt doorgaans over autisten, maar zelden met. De aannames over wat autisme is en wat ‘de autist’ wel of niet kan zijn niet alleen dehumaniserend, maar ook gevaarlijk, ziet Niels Springveld. Maar hoe organiseer je je als je sociale interactie niet vanzelfsprekend vindt en moeite hebt om alledaagse informatie en prikkels te verwerken?

Lees verder

Hans Asperger en de autismedynamiek
Annemieke van Drenth

Steve Silberman, Neurotribes: The Legacy of Autism and How to Think Smarter About People Who Think Differently (Allen & Unwin 2016), 589 blz.

Dat autisme nu meer bekendheid geniet zorgt niet voor meer duidelijkheid over wat de stoornis nu precies is. Historisch gezien loopt er een dunne scheidslijn tussen diagnosticeren en veroordelen, laat Annemieke van Drenth zien aan de hand van de zwarte bladzijden uit het onderzoek naar autisme.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Abnormaal, verward, waanzinnig: over een zinloos streven naar controle
Karlijn Roex

Paul Verhaeghe, Over normaliteit en andere afwijkingen (Prometheus 2019), 112 blz.

‘Schizofreen’, ‘psychotisch’ of ‘verward’: is zo’n term een diagnose of vooral een stigma? Socioloog Karlijn Roex verkent de wirwar van beoordelingen en vooroordelen waar wie buiten de norm valt mee te maken krijgt.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Bewustzijn en het brein
Jesse Geerts

Joseph LeDoux, The Deep History of Ourselves: The Four-Billion-Year Story of How We Got Conscious Brains (Prentice Hall Press 2019), 432 blz.

Wie dit leest, is bewust, zoveel is zeker. Maar wat is dat ongrijpbare ‘bewustzijn’ toch, en hoe ontstaat het in onze hersenen? Jesse Geerts bespreekt twee boeken van wetenschappers die een tipje van de sluier proberen te lichten, elk op een volstrekt eigen manier.

Lees verder

De gekte heeft geduld
Marij de Wit

A.K. Benjamin, Laat me toch niet gek zijn: verhaal van een rafelende geest, Atlas Contact 2020, 264 blz.

Ontregelend, soms totaal onnavolgbaar; A.K. Benjamins schrijven reflecteert de gedragingen van zijn geest. Marij de Wit leest het hybride Laat me toch niet gek zijn: een performance van geestesziekte die in zijn kritische reflecties verrast.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


De vermeende kracht van het economische verhaal
Harry van Dalen

Robert J. Shiller, Narrative Economics: How Stories Go Viral and Drive Major Economic Events (Princeton University Press 2019), 400 blz.

Veel wetenschappers hebben de neiging om alledaagse verhalen over de economie als onzin af te doen. Volgens Nobelprijswinnaar Robert J. Shiller hebben ze echter meer effect dan tot nu toe werd verondersteld. Hoe effectief is het verhaal van Shiller zelf? Econoom Harry van Dalen oordeelt.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


De nieuwe kleren van de Stoa
Hans Thijssen

John Sellars, Lessons in Stoicism: What Ancient Philosophers Teach Us about How to Live, Penguin 2019, 96 blz.

In toenemende mate zoekt de westerse mens na christendom en mindfulness haar zingeving bij de oude stoïcijnen. Hans Thijssen analyseert de aantrekkingskracht van de klassieke filosofie en toont waar moderne clichés en ‘denkfouten’ het ware stoïcijnse leven in de weg staan.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


De catastrofale behoeftes van het bekentenissenbeest
Arnon Grunberg

Deze maand verscheen Bekentenissen van het vlees, het langverwachte vierde deel van Foucaults Geschiedenis van de seksualiteit. Naar aanleiding daarvan vroegen we vier kenners om in te gaan op Foucaults werk, elk vanuit hun eigen expertise. Schrijver en columnist Arnon Grunberg is gefascineerd door Foucaults gedachte dat de mens een ‘bekentenissenbeest’ is, dat zichzelf constant onderwerpt aan verbaal zelfonderzoek naar de eigen seksualiteit. Wat is het vieze geheimpje van de mensheid, waar dit beest niet over kan ophouden te spreken?

Op 26 februari organiseert dNBg in samenwerking met Spui25 en Boom Uitgevers een programma rond de verschijning van Bekentenissen van het vlees, met o.a. Marli Huijer en vertaler Jeanne Holierhoek. Toegang is gratis.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids