Influencers zijn geen leugenaars, maar keiharde zakenvrouwen
Charlotte Remarque

Doortje Smithuijsen, Gouden bergen: portret van een digitale generatie (De Bezige Bij 2020), 224 blz.

De influencers die Doortje Smithuijsen opvoert in Gouden bergen zijn geen half-mensen, half-algoritmen, schrijft Charlotte Remarque, maar berekenende zakenvrouwen. Het beeld van de internetpersona als egomaniakaal klopt dan ook niet. Sociale media zijn er niet slechts om te zenden, maar vormen het zelf ten opzichte van het digitale juist in wederkerigheid, lijkt Smithuijsen de lezer mee te willen geven.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Commons tegen kapitalisme
Thijs Lijster

Pierre Dardot & Christian Laval,Common: On Revolution in the 21st Century (vert. Matthew MacLellan, Bloomsbury 2019), 496 blz.

Oorspronkelijk waren de ‘commons’ (‘meenten’) gemeenschappelijk beheerde graaslanden, bossen, watervoorzieningen en visgronden. Tegenwoordig omvat het begrip ook de kennis, cultuur en informatie die we met elkaar delen, met name in de digitale sfeer. De commons zijn een cruciaal emancipatoir begrip voor hedendaags links, schrijft filosoof Thijs Lijster. Maar te vaak worden de meenten tegenover de staat gezet, terwijl de meenten de staat net zozeer nodig hebben als andersom.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


De beloftes en valkuilen van gelote burgerraden
René Koekkoek

James S. Fishkin, Democracy When the People are Thinking: Revitalizing Our Politics Through Public Deliberation (Oxford University Press 2018), 272 blz.

De gelote burgerraad: in Duitsland en Frankrijk experimenteren ze er al mee, maar in Nederland heeft het idee nog nauwelijks voet aan de grond gekregen. Dat is jammer, betoogt René Koekkoek, want de gelote burgerraad is een veelbelovende democratische innovatie, een experiment om politiek ontheemde groepen weer bij de besluitvorming te betrekken. Democratie is immers te belangrijk om helemaal over te laten aan gekozen politici.

Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


De zomer dat we Wit-Rusland leerden kennen (dankzij de literatuur)
Franka Hummels

Svetlana Alexijevitsj, De laatste getuigen: kinderen in de Tweede Wereldoorlog (vert. Jan Robert Braat, De Bezige Bij 2018), 256 blz.

In Wit-Rusland drukt dictator Aleksandr Loekasjenko demonstraties tegen zijn bewind gewelddadig de kop in. Die repressie stelt geëngageerde Wit-Russische schrijvers, met als bekendste voorbeeld Nobelprijswinnaar Svetlana Alexijevitsj, voor een dilemma: spreek je jezelf uit, of slik je je stem in? Journalist en Wit-Ruslandkenner Franka Hummels bespreekt de precaire positie waarin Alexijevitsj en andere schrijvers zich in bevinden in hun poging om zich te verzetten.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Achter de vechtlust, ideologische precisie
Rob Hartmans

Lodewijk Petram & Samuël Kruizinga, De oorlog tegemoet: Nederlanders en de strijd om Spanje, 1936-1939 (Atlas Contact 2020), 352 blz.

De meeste boeken over de Spaanse Burgeroorlog zijn politiek gekleurd. In De oorlog tegemoet, over de Nederlandse mannen die tegen het fascisme streden, kiezen Lodewijk Petram em Samuël Kruizinga voor een nuchterdere aanpak, constateert Rob Hartmans. Petram en Kruizinga doen een beroep op de actualiteit door verbanden te leggen tussen hedendaagse Syriëgangers en de Spanjestrijders van toen.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Oorlog tegen slavernij in de achttiende-eeuwse Caraïben
René Kooiker

Marjoleine Kars, Bloed in de rivier: Het onbekende verhaal van de massale slavenopstand in een Nederlandse kolonie (Atlas Contact 2021), 384 blz.

De aandacht voor het Europese en Nederlandse slavernijverleden beperkt zich vaak tot abstracte discussies waarin het leven van tot slaaf gemaakten nauwelijks een rol speelt. René Kooiker leest twee boeken die twee beroemde ‘slavenopstanden’ in een ander daglicht stellen. Wat als we opstand zien als een oorlogsdaad?


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Syrië, land van duivelse dilemma’s
Nikolaos van Dam

Fernande van Tets, Vier Seizoenen in Damascus: verslag van een land in oorlog (Thomas Rap 2020), 368 blz.

Vanuit het Four Seasons Hotel in Damascus — ook wel ‘de hemel aan de rand van de hel’ — schreef Fernande van Tets een zeldzame en gedetailleerde beschrijving van het Syrische burgerlijk leven onder een schrikbewind. Die oorlog is misschien wel een van de best (digitaal) gedocumenteerde strijdtonelen die de wereld ooit gekend heeft, maar de kleine verhalen die het grotere verhaal illustreren ontbreken veelal. Het werk van Van Tets, schrijft gewezen topdiplomaat Nikolaos van Dam, vult die leemte op overtuigende wijze.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


De oorverdovende stilte na het #MeToo-moment
Annelot Prins

Roxane Gay (red.), Not That Bad: Dispatches from Rape Culture (Harper Perennial 2018), 368 blz.

Als #MeToo iets duidelijk maakt is het dat met ieder verhaal dat naar buiten komt er een beetje eelt van de ziel verdwijnt. Maar in een cultuur waarin benoemen en bespreken als maatschappelijk waardevol gezien wordt, bestaat het gevaar dat het delen van een verhaal als ultieme bevrijding gaat gelden. Bovendien worden niet alle stemmen die zich uitspreken gehoord, schrijft Annelot Prins naar aanleiding van drie boeken over het onderwerp. Het toont het zorgelijke gebrek aan analyse van de sociaal-maatschappelijke context waarin deze ervaringen plaatsvinden — komen we ooit voorbij het individuele verhaal?


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


De rollen omgedraaid: over de goede immigrant
Edurne De Wilde

De 'goede' immigrant is de uitzondering die de regel bevestigt: doorgaans is die migrant namelijk 'slecht' tot het tegendeel bewezen is. In de gelijknamige essaybundels, nu ook in Nederlandse variant beschikbaar, maakt de lezer kennis met migrantenverhalen. De impliciete dialoog tussen de essays overstijgt daarbij het individuele verhaal, schrijft Edurne De Wilde.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Op zoek naar solidariteit op anderhalve meter
Samuel Vriezen

Fake (NDSM

Het coronavirus lijkt een natuurkracht die de hele wereld op zijn kop zet. Maar is dat wel zo? Leunstoelepidemioloog Samuel Vriezen gaat op zoek naar de politiek van het virus. Van de politiek van expertise en het verschil in aanpak tussen verschillende landen tot de noodzaak van verbinding in een tijd die afstand vereist.

Lees verder