Haber, Heisenberg, Grothendieck, en hoe we de wereld niet begrijpen
Jeanine Daems

Benjamín Labatut, Het blinde licht (vert. Peter Valkenet, Atlas Contact 2020), 224 blz.

Benjamín Labatuts roman Het blinde licht geeft handen en voeten aan de wetenschappelijke ontwikkelingen van de twintigste eeuw. Uitvindingen van grote wetenschappers als Frits Haber hebben immers twee kanten: ze brachten de mensheid zowel vooruit als dichter bij de afgrond. Jeanine Daems schrijft over de fictieve insteek van Labatuts en bespreekt de onmetelijke gevolgen van een vaak onbegrijpelijke wetenschap.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Hendrik Antoon Lorentz: de spil van een generatie
Robert van Leeuwen

Hendrik Antoon Lorentz gold rond 1900 als misschien wel de grootste natuurkundige van zijn tijd. Zo werd in de vormende jaren van de speciale relativiteitstheorie ook wel gesproken van de Lorentz-Einsteintheorie. Het idee dat hij een 'klassiek fysicus' was die niet met zijn tijd mee kon komen is dan ook ongepast, ziet natuurkundepromovendus Robert van Leeuwen in twee biografieën.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


De harde werkelijkheid: Ehrenfest, Afanassjewa en het einde van de intuïtie
Frans W. Saris

Margriet van der Heijden, Denken is verrukkelijk: het leven van Tatiana Afanassjewa en Paul Ehrenfest (Prometheus 2021), 432 blz.

De ondergang van de grote natuurkundige Paul Ehrenfest is al te gemakkelijk toegeschreven aan het uiteenspatten van zijn huwelijk met de al even grote wiskundige Tatiana Afanassjewa. In de dubbelbiografie van Margriet van der Heijden leest Frans W. Saris tot zijn opluchting ook dat grotere verhaal, van een tijd van internationale crises en razendsnelle ontwikkelingen in de natuurkundedie deze twee tolken van hun tijd eerst berooft van hun natuurkundige intuïtie en vervolgens van hun gezin en zelfs zijn leven.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Quantummechanica met open vizier
Daan Mulder

Sean Carroll, Something Deeply Hidden: Quantum Worlds and the Emergence of Spacetime (Oneworld, 2019), 368 blz.

De quantummechanica is mettertijd synoniem komen te staan voor onbegrijpelijkheid. De populairwetenschappelijke literatuur heeft dat er niet beter op gemaakt. Maar wat weten we nu eigenlijk wel, en wat niet over de quantummechanica? En hoe moeten we de paradoxen begrijpen? Daan Mulder bespreekt drie recente boeken.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Constructies, patronen en priemwoestijnen
Jeanine Daems

David S. Richeson, Tales of Impossibility: The 2000-Year Quest to Solve the Mathematical Problems of Antiquity (Princeton University Press 2019), 456 blz.

Hoe ziet de wiskunde van nu er uit, en hoe is de wiskunde zo gegroeid? Of het nu gaat om de passer en het latje van de oude Grieken, of de geometrie van de vierdimensionale 3-sfeer, telkens valt Jeanine Daems het belang van kruisbestuiving op. Tussen verschillende takken van de wiskunde zelf, en tussen wiskunde en andere disciplines.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Waar een klein land klein in kan zijn
Frans W. Saris

René Raaijmakers, De architecten van ASML (Techwatch Books 2017), 640 blz.

Na de steen-, brons- en ijzertijd beleven we momenteel het siliciumtijdperk. Een klein schilfertje silicium, de chip, neemt geestdodende arbeid over en schept nieuwe banen. Elke chip waar ook ter wereld is deels het product van Nederlandse fabricagetechnologie van Philips, ASMI en ASML. Frans W. Saris bespreekt drie boeken over deze vaderlandse hightechreuzen.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Is wiskunde het kompas van de natuurkunde?
Marcel Vonk

De relatie tussen wiskunde en natuurkunde kent, zoals elk huwelijk, momenten van voor- en tegenspoed. Robbert Dijkgraaf legt de nadruk op de positieve kanten in zijn recent verschenen essaybundel Het isgelijkteken. Collega-natuurkundige Sabine Hossenfelder is alarmistischer. Zij waarschuwt in Lost in Math dat de natuurkunde een wiskundig moeras in wordt geleid. Snaartheoreticus en schrijver Marcel Vonk legt deze titels naast elkaar en biedt zijn eigen perspectief.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids