2026#3 (juni / juli)
Kunst & Literatuur
literatuur
literatuur
literatuur
literatuur
boekencultuur
literatuur
literatuur
poëzie
Dorothy Whipple herontdekt
door Christien Franken
Haar naam werd een ondergrens bij nota bene een feministische uitgeverij, zo slecht zou Dorothy Whipple hebben geschreven. Maar de afgelopen jaren zijn haar romans in Engeland herontdekt. Terecht, schrijft Christien Franken. De kritiek die Whipple te verduren kreeg, was volgens haar ronduit seksistisch. Is de tijd nu rijp voor een Nederlandse vertaling?
- Dorothy Whipple, They Were Sisters (Persephone Books 2014), 464 blz.
- Dorothy Whipple, Someone at a Distance (Persephone Books 2011), 432 blz.
- Dorothy Whipple, Random Commentary (Persephone Books 2020), 160 blz.
Een onophoudelijk gewoel
door Renée van Marissing
In haar roman Dikke kus, dag-dag verkent Claire-Louise Bennett de onrust onder het oppervlak van een ogenschijnlijk klein leven. In deze bespreking laat Renée van Marissing zien hoe de roman niet zozeer drijft op plot, als wel op taal en gedachtestromen.
- Claire-Louise Bennett, Dikke kus, dag-dag (vert. Karina van Santen en Martine Vosmaer) (Koppernik 2025), 220 blz.
Lessen voor een vorst
door Irene de Jong
François Fénelon was privéleraar van een Franse troonopvolger. Maar met De avonturen van Telemachus waagde hij het een kritiek op het koningschap te schrijven die Lodewijk XIV bepaald niet beviel. Homerus-specialist Irene de Jong laat zien hoe Fénelon daarbij voortbouwde op de Odyssee. Fénelons onlangs vertaalde klassieker blijkt een vorstenspiegel, bildungsroman en sequel in één.
- François Fénelon, De avonturen van Telemachus (vert. Jan Pieter van der Sterre en Reintje Ghoos) (Boom 2025), 432 blz.
Het huis dat al bewoond is
door Alara Adilow
Met Kookpunt bevestigt Nisrine Mbarki Ben Ayad haar positie als een van de meest eigenzinnige stemmen in de Nederlandstalige literatuur. Alara Adilow beschrijft in deze recensie hoe een ogenschijnlijk huiselijk universum, met keukens, tuinen en rituelen, uitgroeit tot een diepgaande reflectie over macht, zichtbaarheid en lichamelijkheid.
- Nisrine Mbarki Ben Ayad, Kookpunt (Pluim 2025), 160 blz.
(Sp)etterende Letteren, een afscheid
door Daphne de Heer
Vaste columnist voor de Nederlandse Boekengids Daphne de Heer zoekt er de kracht voor: ieder nummer geeft ze haar kijk op kwesties in de wereld van de Nederlandse literatuur. In deze laatste aflevering maakt ze de balans op. Er gaan dingen goed in het boekenvak en de literaire wereld, maar nog steeds ziet ze een zwijg- en angstcultuur, die in stand wordt gehouden door een kleine groep relatief machtige mannen.
De fatale aantrekkingskracht van een Roemeens dorp
door Tommy van Avermaete
De Roemeense schrijver Iulian Bocai schetst het leven op het platteland in beelden die tegelijk uitnodigen en afstoten. Wat maakt zijn roman realistisch, en waar schuurt hij met het onwerkelijke? Hoe verhoudt de ontluisterende armoede zich tot de kinderlijke verwondering van het hoofdpersonage? Boekengids-redacteur Tommy van Avermaete las het boek en betrad een nogal macaber universum.
- Iulian Bocai, Het vreemde en aangrijpende leven van Priță Barsacu (vert. Charlotte van Rooden) (De Geus 2025), 144 blz.
Driestemmig: Tot alles in beweging komt
door Erwin Hurenkamp, Jane Stuhlmacher & Benjamin De Roover
Voor deze editie van de rubriek Driestemmig lazen drie jonge schrijvers de debuutroman van gelauwerd dichter Ester Naomi Perquin. Erwin Hurenkamp (1993), Jane Stuhlmacher (1999) en Benjamin De Roover (1996) nemen je mee langs hun observaties over wat dat met je doet: een roman lezen die duidelijk geschreven is door een dichter.
- Ester Naomi Perquin, Tot alles in beweging komt (Van Oorschot 2025), 304 blz.
Uitgepoëtiseerde stripboeken
door Robbert-Jan Henkes
Vertaler en dichter Robbert-Jan Henkes is heel enthousiast over Addertje, de dichtbundel van Jolanda Kooijmans, die bekroond is met de Amarte Literatuurprijs 2026. ‘Wat is dat voor zwarte madammenmagie? Who can that? Nou, Jolanda Kooijmans dus.’
- Jolanda Kooijmans, Addertje (Koppernik 2025), 152 blz.
Toen & Nu
literatuur
geschiedenis
geschiedenis
Een zinkende wereldorde. Het interbellum volgens Thomas Pynchon
door Lodewijk Verduin
De invloedrijke schrijver Thomas Pynchon is weliswaar op hoge leeftijd, maar met zijn nieuwste boek Shadow Ticket neemt hij nog allerminst afscheid. Hij brengt de lezer gewoon terug naar zijn vertrouwde universum. Lodewijk Verduin vraagt zich af of deze historische schelmenroman iets nieuws te zeggen heeft in een tijd die zelf steeds pynchonesker lijkt.
- Thomas Pynchon, Shadow Ticket (Penguin 2025), 293 blz.
Bloed, geld en slaven: de pijn van heden en verleden
door Wim Verbaal
Nog altijd zijn er stemloze slachtoffers van slavernij van eeuwen geleden. De laatste jaren hebben onderzoekers geprobeerd hun identiteit en verhaal te achterhalen om ze een stem te geven. Wim Verbaal laat zien dat sommige pogingen succesvoller zijn dan andere, aan de hand van Siddharth Kara’s boek over slavenschip de Zorg, teksten van Omar ibn Said en een biografie over Mahboob Qirvanian. En hij herinnert ons eraan dat slavernij van alle tijden is – ook de onze.
- Siddharth Kara, Slavenschip de Zorg. Een verhaal over hebzucht en moord dat het einde van de slavernij inluidde (vert. Edzard Krol) (Hollands Diep 2023), 336 blz.
- Mbaye Lo & Carl W. Ernst, I Cannot Write My Life: Islam, Arabic, and Slavery in Omar Ibn Said’s America (University of North Carolina Press 2023), 232 blz.
- Mahboob Qirvanian, Life of an Enslaved African in the Ottoman Empire and Iran: The Autobiography of Mahboob Qirvanian (vert. Behnaz A. Mirzai) (University of Toronto Press 2025), 210 blz.
Opportunistisch verstandshuwelijk
door Ivo van de Wijdeven
Bij de oorlog in Oekraïne krijgt Poetin momenteel rugdekking van Xi. Maar historisch gezien is steun van China aan Rusland niet vanzelfsprekend. Hoe veranderde de relatie tussen de twee grootmachten door de eeuwen heen? En wat zeggen die veranderingen over de huidige geopolitieke verhoudingen? Ivo van de Wijdeven laat dat zien in zijn bespreking van Sören Urbansky en Martin Wagners China en Rusland.
- Sören Urbansky & Martin Wagner, China en Rusland. Vier eeuwen gedeelde geschiedenis (vert. Michel Bolwerk & Carolien Ruijssenaars-Hoedjes) (Omniboek 2024), 336 blz.
Politiek & Maatschappij
democratie
geschiedenis
politiek
De legitimiteit van de verzorgingsstaat. Een interview met Femke Roosma
door Merlijn Olnon
Femke Roosma bekleedt de Joop den Uyl-leerstoel aan de Universiteit van Amsterdam en doet momenteel onderzoek naar de transformatie en de legitimiteit van de Nederlandse verzorgingsstaat. Gedurende het tweede semester van het academisch jaar 2025-2026 verblijft ze als research fellow aan het Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences (NIAS) in Amsterdam.
Mijn tante kent een oorlogsmisdadiger
door Guido Snel
Wat gebeurt er wanneer een veroordeelde oorlogsmisdadiger haar eigen verhaal mag vertellen – en een onderzoeker haar het podium geeft? In een scherpe analyse van het boek Madam War Criminal van Olivera Simić reflecteert Guido Snel op de morele en wetenschappelijke valkuilen van het interviewen van daders.
- Olivera Simić, Madam War Criminal: Biljana Plavšić, Serbia’s Iron Lady (Hurst & Co 2024), 384 blz.
Middenklasse in meervoud
door Arnold de Groot
Wat betekent klasse vandaag de dag? In het politieke en publieke debat gaat het maar al te vaak over afkomst en identiteit, waardoor economische verhoudingen naar de achtergrond verdwijnen. In dit essay bespreekt Arnold de Groot twee boeken die klasse weer centraal willen stellen. Maar zou een overtuigende klassenanalyse niet meerdere dimensies moeten omvatten? Materiële positie en cultuur, opleiding en levensstijl?
- Dylan van Rijsbergen, De net-niet elite. Hoogopgeleiden tussen macht en meritocratie (Walburg Pers 2024), 216 blz.
- Dan Evans, A Nation of Shopkeepers. The Unstoppable Rise of the Petty Bourgeoisie (Repeater Books 2023), 330 blz.
Wetenschap & Wij
wetenschapsbedrijf
Zeker bij twijfel
door Geerdt Magiels
Bioloog Geerdt Magiels bespreekt twee boeken over zekerheden en onzekerheden in de wetenschap. Het is altijd zoeken naar een balans tussen enerzijds de feiten en empirische gegevens, en anderzijds overtuigingen en aannames. Maar: 'conceptuele instrumenten om misleidende denkramen, argumentatieve trucs, selectief gekozen gegevens of verwarrende beweringen over oorzaak en gevolg te herkennen zouden in elk onderwijspakket een vaste plaats moeten krijgen.'
- Adam Kucharski, Proof: The Uncertain Science of Certainty (Profile Books 2025), 512 blz.
- David Spiegelhalter, The Art of Uncertainty: How to Navigate Chance, Ignorance, Risk and Luck (Pelican 2024), 512 blz.