Foucault, seks en Augustinus

Deze maand verscheen in Frankrijk het vierde deel van Michel Foucaults Geschiedenis van de seksualiteit, een publicatie waar onder kenners al decennia naar uitgekeken werd. Zou dit ontbrekende deel Foucaults kritische analyse van de moderne seksualiteit met zijn bespreking van antieke levenskunst kunnen verbinden? De verwachtingen waren hooggespannen; het verschijnen van Les aveux de la chair schopte het tot hoofdthema van de boekenbijlage van Le Monde en kreeg een eervolle vermelding op de voorpagina van de krant. Speciaal voor abonnees laat Michiel Leezenberg in deze voorpublicatie uit dNBg 2018#2 zien waarom. 

* Bent u al abonnee, maar ziet u hieronder niet waarvoor u kwam? Logt u dan eerst even in via 'Uw account' in het menu hierboven?

Literatuur voor economen (en vice versa?)

De gedragseconoom Richard Thaler kreeg onlangs nog de Nobelprijs voor de economie omdat hij ‘menselijke’, oftewel irrationele elementen heeft weten te incorporeren in modellen. Daarmee is het theoretische, op rationele modellen gebaseerde kader nog steeds intact: we handelen misschien wel irrationeel, maar wel op systematische en voorspelbare wijze. En incentives (‘prikkels’) sturen nog steeds ons gedrag, al spreekt men nu van nudges (‘duwtjes’). Maar wat Gary Saul Morson en Morton Schapiro laten zien – via literaire werken die ons dit laten invoelen – is juist hoe volkomen onvoorspelbaar mensen zich gedragen; hoe ze breken uit de patronen waar we ze in persen. Door Paul Teule.


Lees verder

dNBg leest: Zadie Smiths Feel Free

In haar nieuwste boek en tweede essaybundel, Feel Free, doet Zadie Smith er alles aan haar heldenstatus wat te temperen. In zowat ieder stuk ontkent ze stellig een expert te zijn op het gebied van wat dan ook, stelt ze zich bescheiden op. De valse bescheidenheid van een superster? Ik denk het niet: bescheidenheid is, zo blijkt uit Feel Free, de kern van Smiths schrijverschap, en precies wat haar zo’n held maakt. Door Kim Schoof


Lees verder

Consilience. Een eerbetoon aan John Neubauer

‘The meaning of humanity is too important a subject to leave to the humanities.’ De openingszin van Edward O. Wilson’s Darwin’s Bridge klinkt niet erg bemoedigend. Wat is er terechtgekomen van zijn wensdroom over Consilience: The Unity of Knowledge uit 1998? Kunnen we na twintig jaar zeggen dat het Wilson en gelijkgestemden is gelukt C.P. Snows ‘twee culturen’ samen te smeden tot één cultuur? Dat is de vraag die achttien natuur- en geesteswetenschappers, vrienden en collegae van Wilson, zich stellen in de essaybundel Darwin’s Bridge: Uniting the Humanities and SciencesDoor Frans W. Saris 


Lees verder

Het agro-industrieel complex: een wereldwijde ramp en wat eraan te doen

Het is een wrang toeval: in de week dat ik dit essay schrijf, barst er een kleine mediastorm los over een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift PLoS One over de teloorgang van de Europese insectenfauna. Wat bleek: ruim driekwart van de biomassa aan vlinders, vliegen, bijen, hommels en ander vliegend zespotig gedierte is zoek. Spoorloos, alsof de diertjes en masse naar betere oorden zijn vertrokken. Twee weken eerder kwam het tijdschrift Science met een welhaast nog schrikbarender onderzoeksresultaat. Een groep Zwitserse wetenschappers had vrienden, familieleden en collega’s gevraagd om potjes honing
mee te nemen van over de hele wereld. Ze analyseerden er 198, afkomstig van alle continenten, van Curaçao tot Nieuw-Zeeland, van België tot Japan, en stelden vast dat in driekwart van die potjes zoetigheid neonicotinoïden zaten. Weliswaar bleef het in de meeste gevallen onder de grenswaarde van 50 nanogram gif per gram honing; in een Duits en in een Pools potje zat simpelweg te veel. Door Jelle Reumer


Lees verder

I Can’t Get No Satisfaction (en dat wil ik ook helemaal niet)

De ‘spinner’ die mijn dochter een maand of vier geleden trots van haar eigen geld kocht, heeft ze alweer drie maanden niet aangeraakt. Het was al haar tweede exemplaar, het eerste raakte na een paar dagen zoek. Deze mocht ze nog kopen, maar ‘daarna is het klaar’, zei ik, ‘al zit er nog geld in je spaarpot voor vier andere spinners!’ Door Lisa Doeland


Lees verder

Six days in September: een Brexit avant-la-lettre

‘Sell sterling!’ gierden de orders door de dealingrooms. Meedogenloos vielen de valutahandelaren het Britse pond aan. Terwijl de financiële markten ponden dumpten, was de Bank of England als enige tegenpartij bereid ze te kopen. In het eerste halfuur van de handel gooide de Bank of England twee keer zeshonderd miljoen van haar valutareserves in de strijd om het pond te redden. Om halfelf stond de teller op tien miljard. Door Roel Janssen


Lees verder

Van oude en nieuwe Fransen: onder existentialisten en declinisten

Toen ik in de zomer van 1955 op het Gare 
du Nord uit de trein stapte voor wat mijn eerste bezoek aan Parijs zou worden, maakte zich terstond een licht gevoel van opwinding van mij meester. Ik liep kordaat naar het metrostation om daar, zoals ons geleerd was, een ‘carnet de dix’ te bestellen, het eindpunt van de metrolijn op te zoeken (Porte d’Orléans) en bij de juiste halte (Odéon) uit te stappen. Eenmaal boven de grond bevond ik me in het hart
van Saint-Germain-des-Prés, de buurt die met de cafés Les Deux Magots en Flore, waar Jean-Paul Sartre en Simone de Beauvoir hun boeken schreven, toen eerst en vooral de ‘chasse gardée’ van de existentialisten was. Door Henk Wesseling


Lees verder