Klimaatverandering tussen woede en wetenschap

Door Arjen Mulder, bioloog en essayist, en doceert mediatheorie en social semiotics aan KASK, Gent.


Met de huidige, verwoestende levensstijl, door ondernemers opgedreven en door overheden gesanctioneerd of gedoogd, zingen we het niet lang meer uit. George M. Woodwell, Amerikaans ecoloog en oprichter van het wereldbefaamde Woods Hole Research Center in Massachusetts, en de even vermaarde Duitse klimaatwetenschapper Hans Joachim Schellnhuber slaan op verschillende toon alarm.  

Essay uit DBNg 2016#3

Wat hadden wij westerlingen toch een heerlijk bestaan voordat ons door de wereld duidelijk werd gemaakt dat onze levensstijl moordend was voor precies datgene wat ons zo’n heerlijk bestaan leek te garanderen: de levende natuur. De zuurstof die ons gaande houdt, bevindt zich zo overvloedig in de atmosfeer omdat er wezens zijn die daar heel hard voor werken, de planten namelijk. Het voedsel dat we eten: ook gemaakt door de plant. Het schone water dat wij drinken, de vrije tijd die we hebben om over andere zaken te denken dan onze eerste levensbehoeften van beschutting, eten, slapen en een enkele maal voortplanten: we hebben het niet aan onszelf te danken, maar aan wat we ooit ‘de buitenwereld’ noemden en inmiddels kennen als klimaatmodellen die ons vertellen dat het eindig is, allemaal. Het kan op, er komt een eind aan, zeker als er acht, negen of (wie weet, met een jaar of vijftig) twaalf miljard exemplaren van de soort Homo sapiens uit de trog van Moeder Aarde slobberen.

Selbstverbrennung von Hans Joachim Schellnhuber

Aan het slot van zijn opzienbarende studie Selbstverbrennung. Die fatale Dreiecksbeziehung zwischen Klima, Mensch und Kohlenstoff (2015) komt Hans Joachim Schellnhuber met een verrassende analyse. Anders dan meestal wordt gedacht, is de huidige snelle klimaatverandering geen onbedoeld gevolg van de Industriële Revolutie, maar de oorzaak ervan. Steenkool, aardolie en aardgas bevatten zoveel geconcentreerde energie dat, toen ze rond 1800 massaal beschikbaar kwamen, de hele technische en sociale machinerie ermee in werking kon worden gezet, met alle uitvindingen van stoommachines en treinen tot iPads en gene food aan toe. Vrije energie kan in vaten worden bewaard als brandstof, wat mobiliteit mogelijk maakt. Versnelling. De verbranding van fossiele brandstoffen – de resten van dode varens uit het Carboon – dreef ons de moderniteit in, die we via kolonialisering en globalisering wereldwijd hebben verspreid en gefranchised. Willen we de klimaatverandering dempen, dan moeten we de motor van de moderniteit c.q. de fossiele-brandstofeconomie stopzetten.

* Abonnees lezen verder. Neem ook een abonnement! *

Bent u al abonnee, maar ziet hu hieronder geen nummers? Logt u dan eerst even in? www.nederlandseboekengids.nl/inloggen