Achter de vechtlust, ideologische precisie
Rob Hartmans

Lodewijk Petram & Samuël Kruizinga, De oorlog tegemoet: Nederlanders en de strijd om Spanje, 1936-1939 (Atlas Contact 2020), 352 blz.

De meeste boeken over de Spaanse Burgeroorlog zijn politiek gekleurd. In De oorlog tegemoet, over de Nederlandse mannen die tegen het fascisme streden, kiezen Lodewijk Petram em Samuël Kruizinga voor een nuchterdere aanpak, constateert Rob Hartmans. Petram en Kruizinga doen een beroep op de actualiteit door verbanden te leggen tussen hedendaagse Syriëgangers en de Spanjestrijders van toen.

Lees verder

Oorlog tegen slavernij in de achttiende-eeuwse Caraïben
René Kooiker

Marjoleine Kars, Bloed in de rivier: Het onbekende verhaal van de massale slavenopstand in een Nederlandse kolonie (Atlas Contact 2021), 384 blz.

De aandacht voor het Europese en Nederlandse slavernijverleden beperkt zich vaak tot abstracte discussies waarin het leven van tot slaaf gemaakten nauwelijks een rol speelt. René Kooiker leest twee boeken die twee beroemde ‘slavenopstanden’ in een ander daglicht stellen. Wat als we opstand zien als een oorlogsdaad?

Lees verder

Syrië, land van duivelse dilemma’s
Nikolaos van Dam

Fernande van Tets, Vier Seizoenen in Damascus: verslag van een land in oorlog (Thomas Rap 2020), 368 blz.

Vanuit het Four Seasons Hotel in Damascus — ook wel ‘de hemel aan de rand van de hel’ — schreef Fernande van Tets een zeldzame en gedetailleerde beschrijving van het Syrische burgerlijk leven onder een schrikbewind. Die oorlog is misschien wel een van de best (digitaal) gedocumenteerde strijdtonelen die de wereld ooit gekend heeft, maar de kleine verhalen die het grotere verhaal illustreren ontbreken veelal. Het werk van Van Tets, schrijft gewezen topdiplomaat Nikolaos van Dam, vult die leemte op overtuigende wijze.

Lees verder

De oorverdovende stilte na het #MeToo-moment
Annelot Prins

Roxane Gay (red.), Not That Bad: Dispatches from Rape Culture (Harper Perennial 2018), 368 blz.

Als #MeToo iets duidelijk maakt is het dat met ieder verhaal dat naar buiten komt er een beetje eelt van de ziel verdwijnt. Maar in een cultuur waarin benoemen en bespreken als maatschappelijk waardevol gezien wordt, bestaat het gevaar dat het delen van een verhaal als ultieme bevrijding gaat gelden. Bovendien worden niet alle stemmen die zich uitspreken gehoord, schrijft Annelot Prins naar aanleiding van drie boeken over het onderwerp. Het toont het zorgelijke gebrek aan analyse van de sociaal-maatschappelijke context waarin deze ervaringen plaatsvinden — komen we ooit voorbij het individuele verhaal?


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Hendrik Antoon Lorentz: de spil van een generatie
Robert van Leeuwen

Hendrik Antoon Lorentz gold rond 1900 als misschien wel de grootste natuurkundige van zijn tijd. Zo werd in de vormende jaren van de speciale relativiteitstheorie ook wel gesproken van de Lorentz-Einsteintheorie. Het idee dat hij een 'klassiek fysicus' was die niet met zijn tijd mee kon komen is dan ook ongepast, ziet natuurkundepromovendus Robert van Leeuwen in twee biografieën.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


‘Een paradoxaal maar onvermijdelijk gevolg’: Jacques Derrida en de filosofische traditie
Roelof ten Napel

Derrida's Marges van de Filosofie verschijnt krap vijftig jaar na de oorspronkelijke Franse publicatie in een grondig herziene vertaling van Ger Groot. Nu de auteur en diens bedoelingen sinds zijn dood werkelijk afwezig zijn, valt er nog steeds betekenis te ontwaren in dit hoofdwerk uit de deconstructivistische traditie. Maar, welke dan, en wat zegt Derrida dan wel, vraagt Roelof ten Napel zich af.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Tjokvol stemmen
Simone Atangana Bekono

AfroLit wil ‘de veerkracht en verbeelding van Zwarte schrijvers’ etaleren, zeggen de samenstellers. Dat schept hoge verwachtingen en die worden niet altijd waargemaakt, schrijft Simone Atangana BekonoMaar juist wie de bundel leest zonder programma zal er veel rijkdom en verrassingen in vinden.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Hoeders van het woord: over djeli’s, diaspora en de hele waarheid
Vamba Sherif

Camara Laye, Le maître de la parole (Plon, 1978), 314 blz.

Het waren de djeli’s of ‘hoeders van het woord’ die de geschiedenis en gebruiken van Afrika ‘schreven’ en haar meenamen naar de diaspora. Hun ambachtelijke zorgvuldigheid en taalbeheersing klinkt ook nu nog door, in bijvoorbeeld de jazz, spoken word en rap. Vamba Sherif leest Camara Laye’s roman De hoeders van het woord en ontwaart een derde lijn, die van onbevreesd waarheidsspreken.


Lees verder

Conservatisme in Amerika: van Reagan naar Trump
Ronald Havenaar

Onder Reagan beleefde het Amerikaanse conservatisme een wederopstanding die tot de dag van vandaag voortduurt. Of zit het anders? Want hoewel Trump het uitvloeisel was van die opleving, was zijn beleid vaak strijdig met de reagonomics van de jaren '80 en het neoconservatieve beleid erna. Ronald Havenaar beschouwt de politieke nalatenschap en ontwikkeling van veertig jaar conservatief gedachtengoed en -beleid in de Verenigde Staten en vraagt: vormt het trumpisme een voortzetting of een breuk met het conservatieve verleden?


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids


Een groot verhaal: over Rens Bods geschiedenis van menselijke kennis
Stephan Besser

Rens Bod, Een wereld vol patronen: de geschiedenis van kennis (Prometheus 2019), 480 blz.

In Een wereld vol patronen beschouwt Rens Bod de wetenschap als een voortdurende zoektocht naar regelmatigheden. Daarbij neemt hij afstand van de kunstmatige grenzen tussen disciplines  de patronen die hij blootlegt houden zich daar immers toch niet aan. Bod bewijst de jonge discipline van de 'history and philosophy of knowledge' daarmee een grote dienst, zegt Stephan Besser, maar over de fundamentele vraag of (objectieve) patronen werkelijk ooit vooraf kunnen gaan aan (subjectieve) aannames zijn we nog niet uitgepraat.


Beste lezer,

de Nederlandse Boekengids is een geheel zelfstandig tijdschrift en is volledig afhankelijk van abonnees en adverteerders. Als u nu een abonnement neemt, is niet alleen deze bijdrage al meteen te lezen, maar bovendien al onze eerdere stukken en nummers. Sluit hier uw abonnement af.

Met boekengroet,

de redactie van de Nederlandse Boekengids