2024#4 (augustus / september)

  • Johan Reyniers De welwillende examinator
  • Guido van Eijck Nostalgie: geïdealiseerd verleden of inspiratie voor de toekomst?
  • Jozef Waanders Postliberalisme: de brug richting autocratie al halfweg over
  • Merlijn Olnon Welvaartschauvinisme en wetenschap: een interview met Verena Seibel
  • Hanneke van der Heijden Turkije: een roman als totaalervaring
  • Djûke Poppinga Gaza: een roman
  • Mark Leenhouts China: de Aardetempel en ik
  • Luk Van Haute Japan: Akutagawa en AI
  • Uilleam Blacker Oekraïense literatuur in vertaling: een overzicht
  • Daphne de Heer VBK en de Holland-Amerika-boekenlijn
  • Manon Uphoff Over vrouwelijke kunstenaars en idioom
  • Nora van Arkel ‘Je mag me interessanter maken’: een interview met Miriam Toews
  • Nadia de Vries Voorbij de gimmick: online vormen in de Nederlandstalige letteren
  • Mariëtte Haveman Navigatie in een wereld zonder expliciete regels
  • Maurice Swirc Belinfante: een leven in en buiten de wereld
  • Anna-Luna Post Een gewone, grootse, complexe vrouw: een nieuw portret van Elizabeth Stuart
  • Ayhan Aksu Lofzang en hekeldicht op een vakgebied
  • Lisanne Meinen Beperking als belichaamd protest: de gehandicapte bodymind als bron van cultureel en politiek verzet
  • Christiaan Henkel Wat is het doel van de Nieuwe Biologie?

Toen & Nu

dekolonisatie

‘Nixolisa ngani?’ – Waarmee bied je je excuses aan?

door Panashe Chigumadzi

Voor zover ze beleden worden, worden de Nederlandse excuses voor het slavernijverleden dat toch vooral met de mond. Maar, vraagt Panashe Chigumadzi in haar ZAM Nelson Mandela-lezing, hoe kun je om vergiffenis vragen zonder als daad van berouw ook daadwerkelijk iets op te geven en zo iets te doen aan de gevolgen van 'eeuwen aan economische, politieke, sociale en geestelijke misdaden'?
geschiedenis

Tussen Vlaamse natievorming en academische geschiedschrijving

door Stefaan Marteel

Sinds januari staat de Encyclopedie van de Vlaamse beweging online, het nieuwe standaardwerk over de Vlaamse emancipatiestrijd en natievorming. Tegelijkertijd beleeft het partijpolitieke Vlaams-nationalisme een nieuw hoogtepunt. Zo schijnt deze Encyclopedie een bijzonder licht op de gespannen relatie tussen Vlaams-nationalisme en het wetenschappelijke onderzoek ernaar, schetst Stefaan Marteel.
biografie

Belinfante: een leven in en buiten de wereld

door Maurice Swirc

Binnenkort online...
geschiedenis

Een totaalgeschiedenis van de USSR en de VS

door Erik de Gier

Socioloog en amerikanist Erik de Gier leest Karl Schlögels ambitieuze totaalgeschiedenissen van de Sovjet-Unie en het Amerikaanse Empire. Schlögel vergelijkt de leefwerelden van de Amerikaanse eeuw met die van de Sovjet-utopie en maakt invoelbaar hoezeer de Sovjet-Unie het veel succesvollere moderne Amerika trachtte te imiteren, maar evengoed hoe gefascineerd de VS waren door het sovjet-experiment.
biografie

Een gewone, grootse, complexe vrouw: een nieuw portret van Elizabeth Stuart

door Anna-Luna Post

Binnenkort online...
klimaat

Engagement, milieu en economie: een nieuwe Franse school

door Henk-Jan Dekker

Er bestaat een levendige Franse school die zich bezighoudt met de geschiedenis van (onze omgang met) de klimaatverandering. Henk-Jan Dekker bespreekt drie nieuwe titels: 'Het historische patroon dat nieuwe energievormen vrijwel altijd leiden tot een stijgend energieverbruik is vanzelfsprekend zorgwekkend met het oog op de toekomst.'

Wetenschap & Wij

ecologie

De verwoestijning van Gaza

door Esha Guy Hadjadj

'Om "de woestijn te laten bloeien" moet er eerst woestijn gemaakt worden.' Esha Guy Hadjadj leest over Forensic Architecture en de ecologische verwoesting van Gaza en ziet voortekenen: 'Terwijl de Israëlische regering volgens de meeste berichtgeving geen plan heeft voor Gaza na de oorlog, wekken de satelietbeelden een andere indruk.'
sociologie

Welvaartschauvinisme en wetenschap: een interview met Verena Seibel

door Merlijn Olnon

Binnenkort online...
wetenschapsgeschiedenis

Lofzang en hekeldicht op een vakgebied

door Ayhan Aksu

Binnenkort online...
cultuurwetenschappen

Weerbarstige materialen: betekenis en de materiële basis van cultuur

door Hanneke Stuit

'Hier stelt de wetenschapper zich niet op als iemand die het laatste woord over de betekenis van een cultureel fenomeen heeft, maar als een alert volger van de eigenschappen en toepassingen van ruwe grondstoffen, bewerkte materialen en afval.' Hanneke Stuit ontwaart een nieuwe, grondstoffelijke agenda voor de cultuurwetenschappen.
gezondheid

Niemand kan weten hoeveel een ander begrijpt’: neurodiversiteit, maskeren en representatie

door Femke Kok

Hoe verhoudt de emancipatie van autisten zich tot de voor hulp noodzakelijke diagnosticering, vraagt Femke Kok aan de hand van de boeken van Joanne Limburg en Devon Price. 'Autisme is een handicap, niet omdat het op zichzelf een beperking is, maar omdat autisten leven in een wereld die gebouwd is door en voor neurotypische mensen.'
gezondheid

Beperking als belichaamd protest: de gehandicapte bodymind als bron van cultureel en politiek verzet

door Lisanne Meinen

Binnenkort online...
biologie

Wat is het doel van de Nieuwe Biologie?

door Christiaan Henkel

Binnenkort online...

Politiek & Maatschappij

cultuurkritiek

De onmacht van het wokedebat

door Samuel Vriezen

'De historische Verlichting is meer dan een ideale Verlichting die opstijgt uit je favoriete passages, ook het gebruik (en misbruik) van die idealen is deel van de geschiedenis. Neimans analyse blijft achter bij de perversiteit van de historische werkelijkheid.' Samuel Vriezen over het historisch, en dus actuele, tekort van Susan Neimans Links ≠ woke.
politiek

Nederland, Noaberland? De rurale idylle in de Nederlandse politiek

door Jelte Olthof & Maarten Zwiers

Caroline van der Plas' pleidooi voor een 'Noaberstaat' vertoont sterke gelijkenis met de Amerikaanse states’ rights-ideologie: de macht vloeit terug van het nationale naar het lokale niveau, zodat men zich daar ten volle kan ontplooien, op basis van eigen tradities en rituelen. Jelte Olthof en Maarten Zwiers zien de rurale idylle als een romantisch filter dat de aard en impact van de eenentwintigste-eeuwse agrarische industrie versluiert en de rechten van minderheden inperkt.
cultuurkritiek

Nostalgie: geïdealiseerd verleden of inspiratie voor de toekomst?

door Guido van Eijck

Binnenkort online...
populisme

Populisme hier en nu

door Henk Pröpper

Deze week zijn de Europese Parlementsverkiezingen van 2024. Terwijl in steeds meer lidstaten van de EU radicaal- of extreemrechtse regeringen en coalities aan de macht komen en deze ook op het Europese toneel dominant dreigen te worden, leest Henk Pröpper fascisme- en populismeduider Antonio Scurati. Hoe de tekenen van onze tijd te lezen – en te reageren?
liberalisme

Postliberalisme: de brug richting autocratie al halfweg over

door Jozef Waanders

Binnenkort online...
publieke ruimte

Bouwen! Bouwen! Bouwen! (maar dan anders graag)

door Binne de Haan

Als het vandaag over wonen gaat, gaat het over zaken als de huizenmarkt, overwaarde en hypotheekrenteaftrek. Maar het is natuurlijk geen natuurwet die dat bepaalt, en er zijn tekenen van een kentering in dit denken. Binne de Haan pakt er twee geschiedenissen over gesloopte Nederlandse 'krottenwijken', de biografie van een van onze invloedrijkste modernistische architecten en een filsoofisch doe-het-zelf bouwboek bij om de tekenen mee te lezen.
feminisme

Over Sara Ahmed en de feminist killjoy

door Sigrid Wallaert

Filosofe Sigrid Wallaerts promotie-onderzoek gaat over de productieve waarde van feministische woede, met als onbetwist icoon de Brits-Australische schrijver en wetenschapper Sara Ahmed: 'Geluk is toch altijd goed, wie kan er nu vraagtekens zetten bij geluk? En dan verschijnt de feminist killjoy op het toneel om erop te wijzen dat er vaste "happiness scripts" bestaan, "gendergerelateerde instructies voor wat vrouwen en mannen moeten doen om gelukkig te zijn."' Een lofzang op lastig doen.

Kunst & Literatuur

poëzie Aldaar (rubriek) Aldaar (rubriek) Aldaar (rubriek)

China: de Aardetempel en ik

door Mark Leenhouts

Binnenkort online...
Aldaar (rubriek) literatuurgeschiedenis

Oekraïense literatuur in vertaling: een overzicht

door Uilleam Blacker

Binnenkort online...
boekencultuur

VBK en de Holland-Amerika-boekenlijn

door Daphne de Heer

Binnenkort online...
beeldende kunst

Over vrouwelijke kunstenaars en idioom

door Manon Uphoff

Binnenkort online...
interview

‘Je mag me interessanter maken’: een interview met Miriam Toews

door Nora van Arkel

Binnenkort online...
oeuvre

Je tirannieke brein: Ingeborg Bachmanns Todesarten-project

door Tessel Veneboer

'Volgens Bachmann was het fascisme nog steeds deel van de privésfeer, in de huishoudens van de Oostenrijkers zelf, en werd er door zo goed als iedereen weggekeken van de verschrikkingen die dat fascisme recentelijk had aangericht. Het is dan ook juist de privésfeer die Bachmann in haar werk onderzoekt.' Tessel Veneboer over Bachmanns leven en werk, haar zoektocht naar een waarachtige taal.
poëzie

Een vat vol tegenstrijdigheden

door David Rijser

Behalve de man die de Sarphatistraat de mooiste plek van Europa vond, heeft David Rijser nooit een wonderlijker kerel gekend dan Piet Gerbrandy – die zijn ziel en zaligheid heeft gelegd in een klassiek leerdicht, in een tijd dat dat genre volledig is afgeschreven. Maar het werkt, omdat Gebrandy staat 'op het hoogtepunt van zijn kunnen en tegelijkertijd het moment dat hij zich meer en meer van de tijdelijkheid van dat kunnen bewust wordt'.
roman

Je bent nooit klaar met je moeder

door Hannah Roels

De verhouding tussen moeders en dochters is tot op de dag van vandaag merkwaardig afwezig in de literatuur. Hannah Roels leest Caro Van Thuyne's Bloedzang en ziet wat een vruchtbare grond hier onontgonnen is gebleven: 'En terwijl de moeder bij het vrouwelijke nageslacht een bondgenoot in de pijn zoekt, keurt ze de gevoelens en verlangens van de dochter zelf af. Leert haar om zich ervoor te schamen. "Reken maar dat het kind de minachting zal horen en indrinken."’
  • Caro Van Thuyne, Bloedzang (Koppernik 2023), 428 blz.
roman

Voorbij de gimmick: online vormen in de Nederlandstalige letteren

door Nadia de Vries

Binnenkort online...
literatuur roman

Navigatie in een wereld zonder expliciete regels

door Mariëtte Haveman

Binnenkort online...
Advertentie
Banner