2020#3 (juni / juli)

Wetenschap & Wij

pandemie biologie filosofie

Totalitaire walm of liberale geest? De politieke lezing van Hegel

door Michiel Leezenberg

Hoewel Hegels Phänomenologie des Geistes al ruim twee eeuwen geleden verscheen, en de westerse filosofie sindsdien nooit meer dezelfde is geweest, hebben maar weinig filosofen de vingers willen branden aan een diepgravende liberale politieke exegese van deze klassieker. Dat wil zeggen, tot nu. Michiel Leezenberg onderwerpt Robert Brandoms nieuwe, vuistdikke Hegelinterpretatie aan een grondige lezing.
taal

Pleidooi met Hollandse heldendrang

door Marjolijn Voogel

De teloorgang van de Nederlandse taal alarmeert de auteurs van Against English. Dus klommen zij in de pen voor een ‘pleidooi’ om onze taal te ‘koesteren’. Deze intenties ten spijt, leest Marjolijn Voogel toch vooral een cri de coeur ten dienste van meertaligheid.
filosofie

Toen & Nu

kolonialisme

Visies op het Nederlandse koloniale rijk

door Caroline Drieënhuizen

Nederland is trotser op zijn koloniale verleden dan welk land ook. Tegelijkertijd klinkt ook hier de wens om een meer kritische benadering. De bundel The Dutch Empire between ideas and practices, 1600-2000 schetst een lange ideeëngeschiedenis van de uiteenlopende visies op het kolonialisme. Caroline Drieënhuizen vraagt zich af of de bundel erin slaagt om die geschiedenis in al haar complexiteit te vatten.
politiek

Aan fascisme gaat liberalisme vooraf

door David Hollanders

De jaren twintig zijn van start gegaan en het déjà-vu houdt aan: Europa valt uit elkaar en extreemrechts wint aan politieke macht. Het ‘nooit meer!’ van na de Tweede Wereldoorlog klinkt steeds holler. Econoom en historicus David Hollanders bespreekt 1931: Debt, Crisis, and the Rise of Hitler (2019) van Tobias Straumann, die uiteenzet welke factoren het fascisme van de NDSAP eerder mogelijk maakten.
erfgoed

Herinnering in tijden van Instagram

door Yra van Dijk

Maandag 27 januari 2020, International Holocaust Remembrance Day. Een toerist maakt in het Anne Frank Huis een foto van Anne’s kamer en plaatst die vervolgens op Instagram. Heeft zij nu een herinnering gecreëerd? Voor wie? En aan wat? Aan Annes leven in de onderduik, of aan haar eigen aanwezigheid op een authentieke, historische plek? Yra van Dijk en David Duindam gaan in recente wetenschappelijke publicaties op zoek naar antwoorden op de vraag hoe herinnering digitaal wordt geherdefinieerd.

Kunst & Literatuur

roman biografie

Op zoek naar het kind achter het prikkeldraad

door Jaap Cohen

Hij is al een kwarteeuw dood, maar alomtegenwoordig. Waarom blijft Ischa Meijer de schrijver/interviewer/columnist/radiomaker/acteur/hoerenloper zo fascineren? Jaap Cohen bespreekt de door Ronit Palache samengestelde bloemlezing Ik heb niets tegen antisemieten, ik lééf ervan en ziet een auteur die zichzelf leert kennen in en door het schrijven.
schrijvers over schrijvers

De paardenstallen van Eemnes: Over «Sleur is een roofdier» van D. Hooijer

door Maarten van der Graaff

‘Schrijvers over schrijvers’, de titel van een reeks waarin Nederlandse literair auteurs schrijven over een volgens hen Heel Goed Nederlands Boek. Deze keer herleest Maarten van der Graaff Sleur is een roofdier (2009) van D. Hooijer. De (on)alledaagse verhalen laten hem ‘lezen op een dinsdagmiddagachtige manier’, een lezen waarin iets…
roman boekencultuur

Hoe van kinderen lezers te maken?

door Aleid Truijens

Lezen is een belangrijke vaardigheid voor het leven, waaruit volgt dat we het moeten bevorderen. Maar, vraagt Aleid Truijens zich bij lezing van het nieuwe Amerikaanse zelfhulpboek over leesbevordering af, valt lezen eigenlijk wel te bevorderen bij kinderen van ouders die er niets mee hebben, en hoe dan?
boekencultuur

De Republiek, boekhandel van de wereld

door Rineke van Daalen

Wat lazen Nederlanders in de zeventiende eeuw nu werkelijk, en met welk gevolg? Socioloog Rineke van Daalen leidt ons door het werk van boekhistorici Andrew Pettegree en Arthur der Weduwen, die in De boekhandel van de wereld (2019) de leesgewoonten in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden reconstrueren.
Joost Zwagerman Essayprijs

Wij meisjes op het strand: een andere kijk op nostalgie

door Maarten de Pourcq

Odysseus en Penelope, de visser en de vissersvrouw; nostalgie kent twee kanten. Maarten De Pourcq toont hoe het minder bevoorrechte perspectief, het secundaire, symbool staat voor een modern levensgevoel van verlangen en ontworteling. Dit stuk stond op de longlist van de Joost Zwagerman Essayprijs 2019, een prijs bedoeld om nieuw essayerend talent voor het voetlicht te brengen.
biografie

«Reverse Cowgirl»: een leven herschreven

door Tessel Veneboer

Gender wordt nog vaak begrepen als binair concept: iemand is een vrouw of een man. Wat als geen van beide echt past? Tessel Veneboer bespreekt Reverse Cowgirl (2020), het nieuwste boek van cultuurcriticus McKenzie Wark, waarin ze schrijft over de twijfels rondom haar eigen genderidentiteit en transitie.

Politiek & Maatschappij

cultuurkritiek

Johan Cruijff in het kwadraat: meer dan een voetballer

door Tan Tunali

Johan Cruijff, het straatschoffie uit Betondorp dat uitgroeide tot een van de meest bekende voetballers ter wereld. Wie ging er schuil achter de legende? Tan Tunali bespreekt twee nieuwe biografieën van Johan Cruijff en kijkt voorbij de vele relletjes naar Cruijffs verrijkende invloed op het voetbal.
geopolitiek

De wassen neus: Rusland tussen ‘eigenheid’ en vooroordeel

door Raymond van den Boogaard

De unieke ‘eigenheid’ van Rusland is een eeuwenoude gemeenplaats, waar romans over volgeschreven zin en vele conflicten over uitgevochten. Maar als het hedendaagse academische Ruslandstudies gaat bepalen is het pas goed mis. Raymond van den Boogaard over Rusland, onveranderlijk anders?
feminisme
Advertentie
advertentie UPL online